İstinaftaki dosyam ne kadar sürer; sonucu nasıl öğrenirim?
İstinaf incelemesi için kanunda kesin bir süre yoktur; uygulamada dosya türüne ve ilgili dairenin iş yüküne göre çoğunlukla bir ilâ iki yıl arasında sonuçlanmaktadır. Dosyanızın hangi aşamada olduğunu e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’ndan veya vekiliniz aracılığıyla anlık olarak görebilirsiniz. Karar çıktığında tebligat beklemeden portalden görülebilir; ancak süreler tebliğ tarihinden işlemeye başlar.
📌İstinaf incelemesi hangi aşamalardan geçer
İlk derece mahkemesinin kararına karşı süresinde istinaf başvurusu yapıldığında dosya, kararı veren mahkemece ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Dosya önce ön inceleme aşamasından geçer: başvurunun süresinde olup olmadığı, harçların yatırılıp yatırılmadığı ve dosyanın o dairenin görev alanına girip girmediği incelenir. Eksiklik yoksa dosya esas incelemesine alınır. Daire, dosya üzerinden karar verebileceği gibi duruşma açılmasına da hükmedebilir.
📌Süreyi asıl belirleyen şey: dairenin iş yükü
İstinaf süresi için mevzuatta bağlayıcı bir üst sınır bulunmadığından, bekleme süresini belirleyen asıl etken ilgili dairenin derdest dosya sayısıdır. Aynı bölge adliye mahkemesinin iki farklı dairesi arasında bile belirgin fark oluşabilmektedir. Bunun yanında dosyanın hacmi, taraf sayısı, bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediği ve duruşma açılıp açılmadığı süreyi doğrudan etkiler. Duruşmalı inceleme, dosya üzerinden yapılan incelemeye kıyasla belirgin biçimde uzundur.
📌Dosyanın sonucunu öğrenmenin yolları
En pratik yol e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portalı’na girip “Dosyalarım” bölümünden istinaf dosyasını görüntülemektir. Buradan dosyanın hangi dairede olduğu, safahat (işlem) kayıtları ve karar verilip verilmediği izlenebilir. Vekille takip edilen dosyalarda avukat, UYAP Avukat Portalı üzerinden aynı bilgilere ve karar metnine erişebilir. Karar portalde göründüğünde henüz tebliğ edilmemiş olabilir; bu ayrım önemlidir, çünkü temyiz veya karar düzeltme süreleri tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.
📌İstinaf sonunda verilebilecek kararlar
Bölge adliye mahkemesi başvuruyu esastan reddedebilir; yani ilk derece kararını yerinde bulur ve karar kesinleşme yoluna girer. İkinci ihtimalde daire, ilk derece kararını kaldırıp yeniden esas hakkında karar verir — istinafın temyizden en önemli farkı budur; daire dosyayı geri göndermek yerine kendisi hüküm kurabilir. Üçüncü ihtimalde ise, kanunda sayılan belirli usul eksiklikleri varsa karar kaldırılarak dosya ilk derece mahkemesine iade edilir. Hangi karar çıktığına göre önünüzdeki yol (temyiz edilebilirlik, kesinleşme, yeniden yargılama) değişir.
💡Uygulamada sık karşılaşılan noktalar
- Her karar temyiz edilemez: İstinaf sonrası temyiz yolu, kanunda öngörülen parasal sınır ve dava türü şartlarına bağlıdır. Bir kısım uyuşmazlıkta bölge adliye mahkemesi kararı kesindir; bu durumda dosya istinafta biter.
- Bekleme süresince icra: İstinaf başvurusu kural olarak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. İcranın geri bırakılması (tehir-i icra) için ayrıca talep edilmesi ve genellikle teminat gösterilmesi gerekir.
- Adres ve iletişim değişikliği: Yargılama sürerken adres değiştirildiğinde mahkemeye bildirilmezse tebligat eski adrese yapılmış sayılabilir ve süreler farkında olmadan işlemeye başlar. Bu, istinaf aşamasında en sık yaşanan hak kaybı sebeplerinden biridir.
- Dosyanın “karara çıktı” görünmesi: UYAP’ta kararın görünmesi ile gerekçeli kararın yazılıp tebliğe çıkarılması farklı aşamalardır. Gerekçeli karar tebliğ edilmeden temyiz dilekçesi hazırlanamaz.
Bodrum ve Muğla genelinde bu alanda avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Avukat — Dava ve Usul İşleri
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.