Dava Maliyeti Hesaplama
Bir davanın maliyeti dört kalemden oluşur: başvurma harcı, peşin karar ve ilam harcı, gider avansı ve vekâlet ücreti. Bunların bir kısmı dava açılırken peşin ödenir, bir kısmı sonunda. Davayı kazanırsanız ödediğiniz harç ve giderler karşı taraftan tahsil edilir; kaybederseniz karşı tarafın vekâlet ücretini de siz ödersiniz. Aşağıya dava değerini girerek her iki senaryoyu görebilirsiniz.
Talep ettiğiniz para tutarı. Konusu para olmayan davalarda (boşanma, tahliye, velayet) boş bırakın.
Vekâlet ücretinin maktu tabanı ve harç muafiyeti buna göre belirlenir.
Davacı + davalı toplamı. Gider avansındaki tebligat kalemini etkiler.
Dökümü
İki senaryo
Dava açarken yatırdığınız harç ve kullanılan giderler karşı taraftan tahsil edilir. Lehinize ayrıca vekâlet ücretine hükmedilir; bu tutar size değil, avukatınıza aittir — bu nedenle yukarıdaki rakama dâhil edilmemiştir. Avukatınızla kararlaştırdığınız akdi ücreti ayrıca ödersiniz.
Yatırdığınız harçlar iade edilmez; kalan karar harcını ve karşı tarafın vekâlet ücretini de siz ödersiniz. Buna karşılık kullanılmayan gider avansı size iade edilir (HMK m. 333) — yukarıdaki rakam, gider avansının tamamının harcandığı en kötü durumu gösterir; gerçek yük genellikle daha düşüktür. Kısmen kazanılan davalarda bu kalemler oranlanır. Kendi avukatınıza ödeyeceğiniz akdi ücret bu rakama dâhil değildir.
Bu hesap tahminîdir. Gerçek tutar; tebligat sayısı, bilirkişi ücreti, keşif giderleri, ıslah ve dosyanın seyrine göre değişir. Kesin rakam için bize ulaşın.
📌Kalemler ne anlama geliyor
Başvurma harcı, dava açılırken bir kez alınan maktu harçtır; iadesi yoktur. 2026 yılı için asliye, aile ve idare mahkemelerinde 732,00 TL, sulh hukuk mahkemesinde 335,20 TL'dir.
Karar ve ilam harcı ikiye ayrılır. Konusu para ile ölçülebilen davalarda nispi olarak dava değerinin binde 68,31'i kadardır; bunun dörtte biri dava açılırken peşin yatırılır, kalan dörtte üçü karar aşamasında ve kural olarak kaybeden taraftan alınır. Nispi harç hiçbir hâlde 732,00 TL'nin altına inemez. Konusu para ile ölçülemeyen davalarda (boşanma, velayet, tahliye) harç maktudur ve 732,00 TL'dir.
Gider avansı, tebligat, bilirkişi, keşif ve tanık giderleri için peşin yatırılan tutardır. Her yıl Adalet Bakanlığınca yayımlanan tarifeye göre belirlenir: taraf sayısının beş katı tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için öngörülen tutarın toplamıdır. Kullanılmayan kısmı hükmün kesinleşmesinden sonra iade edilir — bu, çoğu kişinin bilmediği ve hesaba katmadığı bir noktadır.
Vekâlet ücreti iki farklı şeydir ve karıştırılması sık rastlanan bir yanılgıdır. Akdi vekâlet ücreti, avukatınızla aranızda serbestçe kararlaştırılan ve sizin ödediğiniz tutardır; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında olamaz. Yasal (karşı taraf) vekâlet ücreti ise mahkemenin, kaybeden tarafa yüklediği ve kazanan tarafın avukatına ait olan tutardır — müvekkile değil. Yukarıdaki hesapta gösterilen, tarifenin öngördüğü asgari tutardır.
💡Hesaba katılması gereken noktalar
- Tüketici davaları harçtan muaftır. 6502 sayılı Kanun uyarınca tüketici mahkemelerinde tüketici tarafından açılan davalarda başvurma ve karar harcı alınmaz; yalnızca tebligat gideri yatırılır.
- Belirsiz alacak ve kısmi dava. Alacağın tam tutarı baştan bilinemiyorsa, sembolik bir değer üzerinden dava açılabilir; böylece başlangıçta yüksek nispi harç ödenmez. Gerçek tutar bilirkişi raporuyla ortaya çıktığında ıslah yoluyla harç tamamlanır.
- Adli yardım. Harç ve giderleri karşılayamayacak durumda olanlar mahkemeden adli yardım talep edebilir; kabul edilirse yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulurlar.
- Zorunlu arabuluculuk. İş, ticari, tüketici ve kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır; anlaşma sağlanırsa bu maliyetlerin büyük kısmı hiç doğmaz.
- Hangi yılın tarifesi. Vekâlet ücretinin takdirinde, davanın açıldığı tarihteki değil hükmün verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.
Kaynaklar: Harçlar Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 98), 31.12.2025 tarihli Resmî Gazete · Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, 4 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete · HMK Gider Avansı Tarifesi 2026. Tebligat birim ücreti PTT tarifesine göre değişebildiğinden hesapta yaklaşık değer kullanılmıştır.
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.