E-tebligatı açmazsam tebliğ edilmiş sayılır mı; hak kaybı nasıl önlenir?
Elektronik tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Yani e-tebligatı hiç açmasanız bile, beşinci günün sonunda tebliğ gerçekleşmiş kabul edilir ve itiraz, temyiz, dava açma gibi tüm süreler o tarihten işlemeye başlar. Bu nedenle e-tebligat kutusunun düzenli kontrol edilmemesi, uygulamada en yaygın hak kaybı sebeplerinden biridir.
📌Beşinci günün sonu kuralı
Tebligat mevzuatı, elektronik yolla yapılan tebligatın muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağını öngörür. Kural, muhatabın iletiyi okumasına bağlı değildir; okunmamış olması sonucu değiştirmez. Beş günlük bu süre bir “ek süre” de değildir — yalnızca tebliğ tarihinin belirlenmesine yarar. Örneğin bir karar e-tebligat kutunuza ulaştıktan beş gün sonra tebliğ edilmiş sayılır ve iki haftalık istinaf süresi o günden itibaren işlemeye başlar.
📌Kimler için elektronik tebligat zorunlu
Elektronik tebligat, kanunda sayılan bir kısım muhatap için zorunludur. Bunlar arasında kamu kurumları, kamu iktisadi teşebbüsleri, anonim–limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler, kanunla kurulmuş meslek kuruluşları, noterler, avukatlar, arabulucular ve bilirkişiler ile baro levhasına yazılı avukatlar bulunmaktadır. Bu kişilere yapılacak tebligatların elektronik yolla yapılması esastır. Zorunlu olmayan gerçek ve tüzel kişiler ise isteğe bağlı olarak elektronik tebligat adresi edinebilir; adres edinildiğinde artık tebligatın elektronik yolla yapılması kural hâline gelir.
📌UETS bildirimleri ve gözden kaçan tebligatlar
Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi, adrese yeni tebligat düştüğünde kayıtlı telefon ve e-posta adresine bilgilendirme gönderir. Ancak bu bilgilendirme bir zorunluluk değil, kolaylıktır; iletinin ulaşmaması tebliğin geçerliliğini etkilemez. Uygulamada telefon numarasının değişmesi, bildirim e-postalarının istenmeyen klasörüne düşmesi veya şirketlerde sistemi takip eden çalışanın işten ayrılması nedeniyle tebligatların fark edilmediği çok sayıda dosya bulunmaktadır. Sonuç çoğu kez aynıdır: itiraz süresi kaçırılmış, takip kesinleşmiş veya karar temyiz edilemez hâle gelmiştir.
📌Süre kaçırıldıysa ne yapılabilir
Süre geçtikten sonraki imkânlar sınırlıdır. Tebligatın usulsüz yapıldığı ileri sürülebiliyorsa —örneğin adres kapatılmış olmasına rağmen tebligat çıkarılmışsa— tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülerek tebliğ tarihinin öğrenme tarihine göre belirlenmesi istenebilir. Kusur olmaksızın süreye uyulamamış olması hâlinde ise, şartları varsa eski hâle getirme yoluna başvurulabilir; ancak bunun için elde olmayan bir sebebin varlığı ve engelin kalkmasından itibaren kanunda öngörülen kısa süre içinde talepte bulunulması gerekir. Uygulamada “e-tebligatı görmedim” beyanı tek başına kabul edilmemektedir.
💡Hak kaybını önlemek için
- Düzenli kontrol alışkanlığı: Beş günlük kuralın pratik anlamı, kutunun en geç birkaç günde bir kontrol edilmesi gerektiğidir. Şirketlerde bu görevin belirli bir kişiye yazılı olarak verilmesi ve yedeğinin bulunması yerinde olur.
- İletişim bilgilerini güncel tutmak: UETS’e kayıtlı telefon ve e-posta değiştiğinde sistem üzerinden güncellenmelidir. Aksi hâlde bildirim gitmez, ancak tebligat yine geçerli sayılır.
- Tatil ve izin dönemleri: Beş günlük süre tatil günlerini de kapsar. Uzun tatillerde kutunun takipsiz kalması, dönüşte sürenin çoktan işlemiş olması sonucunu doğurabilir.
- Vekille takip edilen dosyalar: Vekiliniz varsa tebligat kural olarak vekile yapılır. Vekâlet ilişkisi sona erdiğinde bunun mahkemeye ve ilgili kurumlara bildirilmemesi, tebligatların hâlâ eski vekile gitmesine yol açar.
Bodrum ve Muğla genelinde bu alanda avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Avukat — Dava ve Usul İşleri
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.