Dosyamda “görevsizlik” veya “yetkisizlik” kararı çıktı; ne anlama gelir?
Görevsizlik ve yetkisizlik kararları davanızın reddedildiği anlamına gelmez; yalnızca davanın yanlış mahkemede açıldığını gösterir. Ancak bu kararlar tek başına dosyayı doğru mahkemeye taşımaz. Kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse dava açılmamış sayılır ve o güne kadarki emek ile harç boşa gider.
📌Görev ile yetki arasındaki fark
Görev, davanın hangi tür mahkemede görüleceğini ifade eder: asliye hukuk mahkemesi mi, sulh hukuk mahkemesi mi, iş mahkemesi mi, tüketici mahkemesi mi. Yetki ise davanın hangi yerdeki mahkemede görüleceğini belirler: Bodrum mahkemesi mi, İzmir mahkemesi mi. Görev kuralları kamu düzenindendir; taraflar aralarında anlaşarak değiştiremez ve mahkeme bunu yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetir. Yetki kuralları ise bir kısım uyuşmazlıkta kesin, bir kısmında ise taraf iradesine açıktır; kesin yetki hâli yoksa yetki itirazının süresinde ve usulüne uygun ileri sürülmesi gerekir.
📌Kararın ardından işleyen iki haftalık süre
Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verildiğinde dosya kendiliğinden doğru mahkemeye gitmez. Karar kesinleştikten sonra taraflardan birinin, kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Bu talep süresinde yapılmazsa dava açılmamış sayılır. Sonuç ağırdır: dava hiç açılmamış kabul edildiğinden, açılışla kesilen zamanaşımı da kesilmemiş sayılır ve bu arada zamanaşımı dolmuşsa hak esastan kaybedilebilir.
📌e-Devlet ve UYAP’ta bu kararlar nasıl görünür
e-Devlet üzerinden dosya takibi yapan taraflar, safahat kayıtlarında “görevsizlik kararı verildi” veya “yetkisizlik kararı verildi” ibaresini gördüklerinde çoğu kez bunu davanın olumsuz sonuçlandığı biçiminde yorumlamaktadır. Oysa bu bir usul kararıdır; esas hakkında hüküm içermez. Portalde ayrıca kararın kesinleşip kesinleşmediği ve dosyanın gönderilip gönderilmediği de izlenebilir. Buradaki asıl risk, kararın verilmiş olduğunu görüp iki haftalık gönderme talebinin ayrı bir işlem olduğunu fark etmemektir.
📌Karara itiraz edilebilir mi
Görevsizlik ve yetkisizlik kararları, şartları varsa istinaf yoluna tabidir. Mahkemenin görev veya yetki değerlendirmesinin hatalı olduğu kanaatindeyseniz, dosyayı yeni mahkemeye göndertmek yerine karara karşı kanun yoluna başvurmak da bir seçenektir. Hangi yolun tercih edileceği; zamanaşımı durumu, iki mahkeme arasındaki mesafe, harç ve süre kaybı gibi somut etkenlere göre değerlendirilmelidir. İki haftalık sürenin, kararın kesinleşmesinden sonra işlemeye başladığı bu noktada önem taşır.
💡Sık yapılan hatalar
- Yeniden dava açmak: Dosyanın gönderilmesini talep etmek yerine doğru mahkemede sıfırdan yeni dava açmak, harcın yeniden ödenmesine ve zamanaşımı bakımından yeni bir tarihe tabi olmaya yol açar. Süresinde gönderme talebi çoğu durumda daha lehe sonuç verir.
- Kesinleşmeyi beklememek: İki haftalık süre karar tarihinden değil, kararın kesinleştiği tarihten itibaren işler. Kesinleşme tarihinin dosyadan doğru tespit edilmesi gerekir.
- Harcın yatırılmaması: Gönderme talebiyle birlikte gerekli harç ve gider avansı tamamlanmazsa dosya fiilen gönderilmeyebilir; talep yapılmış olsa dahi süre işlemeye devam eder.
- Görev itirazının geç ileri sürülmesi: Kesin yetki hâli dışındaki yetki itirazları, kanunda öngörülen ilk itirazlar arasında ve süresinde ileri sürülmezse mahkeme yetkili hâle gelir.
Bodrum ve Muğla genelinde bu alanda avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Avukat — Dava ve Usul İşleri
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.