Rakamlarla Türkiye’de Yargı
Bir hukuk davası ilk derecede ortalama 243 gün, ceza davası 250 gün sürüyor. İstinaf incelemesi ortalama 301 gün ekliyor. En uzun bekleme icra dairelerinde: 883 gün. Ceza mahkemelerinde mahkûmiyet oranı %43,4, beraat %20,3. Yargıtay hukuk daireleri kararların %16,1’ini, ceza daireleri %24,9’unu bozuyor.
Aşağıdaki grafikler Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı Adalet İstatistikleri 2025 verilerine dayanıyor. Bunlar ülke geneli ortalamalardır; sizin dosyanızın süresi mahkemenin iş yüküne, dosyanın kapsamına ve bilirkişi ile keşif gibi aşamalara göre bu rakamların belirgin biçimde altında veya üstünde olabilir.
İki nokta dikkat çekiyor. Birincisi, ilk derece yargılaması sanıldığı kadar uzun değil — hukuk mahkemelerinde ortalama sekiz ay. İkincisi, asıl bekleme icra aşamasında: 883 gün, yani iki buçuk yıla yakın. Bir alacak davasını kazanmak ile parayı tahsil etmek arasındaki farkı en iyi bu rakam anlatıyor. Boşanma davaları ise ortalamanın belirgin biçimde altında, 160 günde sonuçlanıyor; bunda anlaşmalı boşanmaların payı büyük.
Kalan bölüm; düşme, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, görevsizlik, birleştirme ve benzeri kararlardan oluşuyor. Mahkûmiyet ile HAGB birlikte değerlendirildiğinde oran %68,6’ya çıkıyor — 2016’da bu oran %56,7 idi. Yani ceza yargılamasında sonucun mahkûmiyet yönünde olma ihtimali on yılda belirgin biçimde arttı.
Ceza dairelerinde bozma oranı hukuk dairelerinin yaklaşık bir buçuk katı. “Diğer” bölümü; düşme, red, dosyanın iadesi ve benzeri kararları kapsıyor. Bu rakamlar temyiz başvurusunun sonuçsuz kalacağı anlamına gelmez, ancak onamanın en olası sonuç olduğunu gösterir — beklentinin buna göre kurulması gerekir.
Beş yılda 38 gün kısalma. Boşanma dosyalarında temizleme oranı 2025’te %101,8 — yani yıl içinde açılandan daha fazla dosya karara bağlanmış, birikmiş dosyalar eritilmiş. Anlaşmalı boşanmanın tek duruşmada sonuçlanabilmesi bu ortalamayı aşağı çeken temel etken.
📌Bu rakamları nasıl okumalı
Ortalama, tipik dosya demek değildir. Hukuk mahkemelerindeki 243 günlük ortalama, basit bir tespit davasıyla bilirkişi ve keşif gerektiren bir tapu iptali davasını aynı sepete koyar. Kendi dosyanız için daha gerçekçi bir tahmin, dava türüne ve o mahkemenin iş yüküne bakılarak yapılır. İkinci bir nokta: bu süreler yalnızca ilk dereceye aittir. Karara istinaf edilirse ortalama 301 gün, ardından temyiz yolu açıksa Yargıtay aşaması eklenir. Üç aşamalı bir uyuşmazlıkta toplam süre üç yılı bulabilir.
Üçüncüsü ve pratikte en önemlisi: kararın kesinleşmesi ile tahsil ayrı şeylerdir. İcra dairelerindeki 883 günlük ortalama, davayı kazanmanın tek başına yetmediğini gösteriyor. Bu nedenle dava açmadan önce karşı tarafın ödeme gücü ve mal varlığı değerlendirilmeli, gerekiyorsa ihtiyati haciz gibi koruma tedbirleri baştan planlanmalıdır.
💡Öne çıkan diğer veriler
- Türkiye’de 18.386 hâkim, 8.518 savcı ve 206.678 avukat görev yapıyor.
- Adli yargı ilk derece mahkemelerinde hâkim başına yıl içinde açılan dosya sayısı 454 — 2016’da 506 idi.
- İcra ve iflas dairelerinde toplam dosya sayısı 33 milyonu aştı; bunun 29 milyona yakını ilamsız takip.
- Hukuk mahkemelerinin dosya temizleme oranı %99,9’a ulaştı (2016: %89,5).
- İhbar dosyalarında ortalama görülme süresi 2023’te 58 gün iken 2025’te 51 güne düştü.
- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gelen dosya sayısı son on yılda %79,7 azaldı — istinaf sisteminin yükü paylaşmasının sonucu.
Kaynak: Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, Adalet İstatistikleri 2025 (Nisan 2026’da yayımlandı). Grafiklerdeki tüm değerler bu yayına dayanır. Rakamlar ülke geneli ortalamalarıdır ve her yıl güncellenir; somut bir dosya için süre tahmini yapılırken mahkemenin iş yükü ve dosyanın niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.