Kısa sorulara net cevaplar

Büro; ceza hukuku, boşanma ve aile hukuku, icra ve iflas hukuku, gayrimenkul hukuku, iş hukuku ile borçlar hukuku alanlarında avukatlık ve danışmanlık faaliyeti yürütmektedir. Türkiye'de avukatlık mesleğinde resmî bir uzmanlık/branş sistemi bulunmadığından, belirtilen alanlar büronun ağırlıklı olarak dosya takip ettiği alanları ifade eder.

Vekâletnamenin bir suretinin avukata ulaşmasının ardından dosya açılır. Bu aşamadan itibaren duruşmalar, dilekçeler ve tebligatlar avukat tarafından takip edilir ve süreçteki gelişmeler hakkında bilgi verilir.

Türk Medeni Kanunu uyarınca; evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin boşanma ve sonuçları (velayet, nafaka, mal paylaşımı) konusunda anlaşarak bir protokol imzalaması ve hâkim huzurunda iradelerini bizzat açıklamaları gerekmektedir. Protokolün hukuki bakımdan eksiksiz hazırlanması, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önem taşır.

Maddi durumu yeterli olmayan kişiler, bağlı bulundukları baronun Adli Yardım Bürosu'na başvurarak ücretsiz avukat görevlendirilmesini talep edebilir. Ceza soruşturma ve kovuşturmalarında baro tarafından müdafi (CMK avukatı) atanması mümkündür. Ayrıca mahkemeden adli yardım talep edilerek yargılama harç ve giderlerinden geçici muafiyet istenebilir.

İşçi-işveren alacak ve tazminat uyuşmazlıkları, ticari davalar ile kira, kat mülkiyeti ve ortaklığın giderilmesi gibi bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla dava yoluna gidilebilir.

Başvuru ve peşin harçlar, gider avansı, tebligat, bilirkişi ve keşif giderleri gibi kalemlerden oluşur; bu masraflar avukatlık ücretinden ayrıdır. Yargılama sonunda masrafların haksız çıkan tarafa yükletilmesine karar verilebilir.

Vekâletname bulunan dosyalarda duruşmalar kural olarak avukat tarafından takip edilir. Mahkemenin tarafın dinlenmesine karar verdiği hâller — örneğin boşanma davasında tarafların bizzat dinlenmesi, isticvap veya yemin — bunun istisnasıdır.

UYAP Vatandaş portalına e-Devlet şifrenizle giriş yaparak dosyalarınızın aşamalarını, duruşma tarihlerini ve dosyaya kaydedilen evrakı görüntüleyebilirsiniz.

Bir hakkın ileri sürülmesi, kanunlarda öngörülen sürelerle sınırlı olabilir; sürenin türü ve uzunluğu uyuşmazlığın niteliğine göre değişir. Sürenin kaçırılması telafisi güç hak kayıplarına yol açabileceğinden, belgelerle birlikte erken bir hukuki değerlendirme yapılması önem taşır.

İstinaf, ilk derece mahkemesi kararının bölge adliye mahkemesince; temyiz ise kanunda öngörülen hâllerde bölge adliye mahkemesi kararının Yargıtay tarafından denetlenmesidir. Her iki kanun yolu da kesin sürelere tabidir ve süreler kural olarak kararın tebliğiyle işlemeye başlar.

Evet, davete uymak zorunludur; gitmezseniz zorla getirme kararı çıkarılabilir. Ancak avukatsız gitmek zorunda değilsiniz — ifade tek seferliktir ve dosyanın kaderini belirler, mutlaka bir müdafiyle gidin.

Hangi birimde tutulduğunu öğrenip derhâl bir avukata ulaşın; avukat dosyayı inceleyip gözaltındaki yakınınızla kimse dinlemeden görüşebilir. Gözaltı süresi kural olarak 24 saattir; toplu suçlarda uzatılabilir.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, belirli koşullarla verilen cezanın 5 yıllık denetim süresince askıya alınmasıdır. Adli sicile işlemez; kendine özgü bir sisteme kaydedilir ve denetim süresi kasıtlı suç işlenmeden geçirilirse dava düşer.

Şikâyete bağlı suçlarda (basit yaralama, hakaret gibi) düşer; resen kovuşturulan suçlarda (silahla yaralama, kemik kırığı gibi) dava devam eder. Vazgeçme geri alınamaz, bu yüzden imzalamadan önce danışın.

CMK m.141 vd. uyarınca; hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraate karar verilen ya da kanuna aykırı yakalanan kişi, maddi ve manevi tazminat isteyebilir.

• Talep, kararın kesinleşmesinin tebliğinden itibaren 3 ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde yapılmalıdır.
• Görevli mahkeme, kişinin oturduğu yer ağır ceza mahkemesidir.
• Gözaltı/tutuklulukta geçen süre, kazanç kaybı ve yaşanan mağduriyet birlikte değerlendirilir.

Trafik kazaları kural olarak taksirle işlenen suçlardandır.

• Taksirle yaralamanın basit hâli şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır; taksirle öldürmede hapis cezası öngörülür.
• Alkollü veya aşırı süratli sürüş gibi hâllerde bilinçli taksir kabul edilip ceza artırılabilir.
• Kusur oranları bilirkişi raporuyla belirlenir; ceza davasının yanında sigorta ve sorumlulara karşı tazminat talepleri ayrıca yürütülür.

Vakit kaybetmeden harekete geçmek kritik önemdedir.

• Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunulur (nitelikli dolandırıcılık, TCK m.158/1-f); transfer dekontları, cüzdan adresleri ve yazışmalar eklenir.
• Paranın aktarıldığı hesap ve borsalara blokaj konulması talep edilir; MASAK incelemesi istenebilir.
• Faillere ve parayı alan hesap sahiplerine karşı ayrıca alacak/tazminat davası açılabilir.

Şantaj (TCK m.107) ve tehdit (TCK m.106) savcılığa verilecek dilekçeyle şikâyet edilir.

• Mesaj ve aramaların ekran görüntüleri, ses kayıtları ve tanık bilgileri dilekçeye eklenir; içerikler silinmeden yedeklenmelidir.
• Başka türlü ispat imkânı olmayan ani saldırılarda mağdurun aldığı kayıt, savunma amaçlı delil kabul edilebilmektedir.
• Faille iletişimi sürdürmek yerine, gerekiyorsa 6284 kapsamında koruma tedbiri de talep edilmelidir.

İkisi arasındaki fark cezayı köklü biçimde değiştirir: kullanma (TCK m.191) denetimli serbestlik imkânı tanırken, ticaret (TCK m.188) ağır hapis gerektirir.

• Değerlendirme ölçütleri: maddenin miktarı, paketleniş biçimi, ele geçiriliş yeri, hassas terazi/para gibi bulgular ve beyanlar.
• Kişisel kullanım sınırındaki miktarlarda kamu davasının açılması ertelenip tedavi ve denetim uygulanabilir.
• Soruşturmanın ilk anından itibaren savunmanın doğru kurulması, vasıflandırmayı doğrudan etkiler.

TCK m.25: kendisine veya başkasına yönelmiş haksız ve devam eden bir saldırıyı, o anki imkânlarla orantılı biçimde defetmek suç oluşturmaz.

• Saldırı bittikten sonra yapılan hareketler meşru müdafaa sayılmaz.
• Sınır; korku, panik veya mazur görülebilecek heyecanla aşılmışsa faile ceza verilmez (TCK m.27/2).
• Olay yeri kamera kayıtları ve tanık anlatımları orantılılık değerlendirmesinde belirleyicidir.

Tıbbi standarttan sapan uygulama iki ayrı sorumluluk doğurur:

• Ceza: savcılığa şikâyet üzerine taksirle yaralama/öldürme yönünden soruşturma yürütülür; kamu görevlisi hekimlerde ön izin usulü uygulanır.
• Tazminat: özel hastane ve hekime karşı adli yargıda; kamu hastanesi için idareye başvuru sonrası idare mahkemesinde tam yargı davası açılır.
• Tüm tedavi evrakının istenmesi ve Adli Tıp/üniversite bilirkişi incelemesi sürecin temelidir.

Ayrım, eşyanın faile nasıl geçtiğinde yatar.

• Hırsızlık (TCK m.141): eşya, zilyedinin rızası olmadan alınır.
• Güveni kötüye kullanma (TCK m.155): eşya faile rızayla teslim edilmiştir; fail bunu mal edinir veya devir amacı dışında kullanır.
• Örnek: emanet aracın satılması güveni kötüye kullanma, park hâlindeki aracın alınması hırsızlıktır. Nitelikli hâllerde şikâyet aranmaz.

7258 sayılı Kanun ikisini farklı düzenler:

• Oynatmak, aracılık etmek, para transferine hesap sağlamak: hapis cezası gerektiren suçtur; hesabını kiralayanlar da bu kapsama girebilir.
• Oynamak: suç değil kabahattir; mülki amirlikçe idari para cezası uygulanır.
• Bu sitelerdeki kazançların iadesi hukuken korunmaz; hesap hareketleri MASAK incelemesine konu olabilir.

Zorunlu değil, ancak her aşamada haktır; talep hâlinde baro tarafından ücretsiz müdafi görevlendirilir.

• Alt sınırı 5 yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda, çocuklarda ve kendini savunamayacak durumda olanlarda müdafi bulunması kanunen zorunludur.
• Şüpheli; susma, lehine delil toplanmasını isteme ve yakınlarına haber verilmesi haklarına sahiptir.
• Müdafisiz alınan ifade, hükme tek başına esas alınamaz.

Tebliğden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz ederseniz takip durur. Süreyi kaçırırsanız takip kesinleşir; ancak menfi tespit davası gibi yollar yine de açıktır. Belgeyi aldığınız gün harekete geçin.

Hayır; maaşın en fazla dörtte biri haczedilebilir. Nafaka alacağı istisnadır. SGK emekli aylığı ise (SGK alacakları ve nafaka dışında) rızanız olmadan hiç haczedilemez.

Hacizler kendiliğinden kalkmaz; icra dairesinin bankalara, trafiğe ve tapuya ayrı ayrı fek yazısı göndermesi gerekir. Dosya kapama ve fek taleplerinin takibi yapılmalıdır.

Kesinleşen takipte gelebilirler; ancak evdeki tek buzdolabı, çamaşır makinesi ve ailenin yaşamı için zorunlu temel eşyalar haczedilemez. Lüks nitelikli ikinci eşyalar haczedilebilir.

• İlamlı takip: mahkeme kararına (ilama) dayanır; borçlunun itirazı takibi durdurmaz, ancak icranın geri bırakılması sınırlı hâllerde istenebilir.
• İlamsız takip: herhangi bir belge şartı yoktur; ödeme emrine 7 gün içinde itiraz edilirse takip kendiliğinden durur.

Duran ilamsız takip, alacaklının açacağı itirazın iptali veya itirazın kaldırılması yoluyla sürdürülebilir.

Borçlu, ilamsız takipte alacağa haksız yere itiraz etmişse; alacaklının açtığı itirazın iptali davasında alacağın en az %20'si oranında icra inkâr tazminatına mahkûm edilir.

• Koşul: alacağın likit (hesaplanabilir) olmasıdır.
• Madalyonun öbür yüzü: takibi haksız ve kötü niyetle başlatan alacaklı da borçlu lehine kötü niyet tazminatı öder.

İİK m.82 uyarınca; borçlu ve ailesinin yaşamı için lüzumlu ev eşyası haczedilemez.

• Aynı amaca hizmet eden eşyadan yalnızca biri varsa (tek buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyon, yatak vb.) haczi mümkün değildir; ikinci ve lüks nitelikte olanlar haczedilebilir.
• Mesleğin sürdürülmesi için gerekli araç-gereç de korunur.
• Kurala aykırı haciz, öğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyetle kaldırılır.

Net maaşın en fazla dörtte biri haczedilebilir.

• Birden fazla haciz varsa ilk haciz kesintisi bitmeden diğerine geçilmez; sonrakiler sıraya alınır.
• Nafaka alacağı bu sıranın önüne geçer ve aylık nafaka tutarı ayrıca tam kesilir.
• Emekli aylığı, borçlunun açık muvafakati olmadıkça (nafaka ve SGK alacakları hariç) haczedilemez.

Boş veya kısmen boş senet imzalamak en riskli işlemlerdendir; senet, anlaşmaya aykırı doldurulsa bile bunun ispatı kural olarak yazılı delille mümkündür.

• Bedel, tarih ve alacaklı adı doldurulmadan imza atmaktan kaçının.
• Bedeli hem rakam hem yazıyla yazın; aralara çizgi çekin.
• Teminat amaçlıysa üzerine ve ayrı bir belgeye hangi sözleşmenin teminatı olduğunu yazın; senedin fotokopisini saklayın.

Hayır. Anayasa m.38 uyarınca hiç kimse, sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz.

• Banka borcunun sonucu hapis değil; icra takibi, haciz ve kredi sicilinin bozulmasıdır.
• İstisnalar borcun kendisi değil, ayrı suçlardır: nafaka yükümlülüğünün ihlali, icra taahhüdünü ihlal gibi.
• Ödeme güçlüğünde bankayla yapılandırma görüşülmesi ve tebligatların takibi önemlidir.

Gelebilir; kefil, borç ödenmezse kendi malvarlığıyla sorumludur.

• Adi kefalette önce asıl borçlu takip edilmelidir; müteselsil kefalette doğrudan kefile gidilebilir.
• Sorumluluk, kefalet sözleşmesinde el yazısıyla yazılan azami tutarla sınırlıdır; evli kefilde eşin yazılı rızası geçerlilik şartıdır.
• Ödeyen kefil, ödediğini asıl borçludan rücu yoluyla ister; haline münasip tek konut için meskeniyet şikâyeti hakkı saklıdır.

İcra dairesinde borcu belirli tarihlerde ödemeyi taahhüt edip makul sebep olmaksızın ödememek, İİK m.340 uyarınca 3 aya kadar tazyik hapsiyle yaptırıma bağlanmıştır.

• Yargılama, alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesinde yapılır.
• Taahhüdün geçerli olması için borcun aslı, faizi ve tüm masrafların taahhütte rakamsal olarak belirlenmiş olması gerekir; belirsizlik varsa ceza verilemez.
• Borcun ödenmesiyle hapis düşer; taahhüt verirken ödeme gücünün gerçekçi hesaplanması önemlidir.

Sahtecilik, ehliyetsizlik, hile, vekâletin kötüye kullanılması ve muris muvazaası gibi kaydın yolsuz hâle geldiği durumlarda açılır. Bodrum'daki taşınmazlar için görevli mahkeme Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali davası süreye bağlı değildir; yıllar sonra da açılabilir. Ancak taşınmaz iyi niyetli üçüncü kişiye devredilirse talep bedele döner — beklemek aleyhinizedir.

Evet, her paydaş payını serbestçe satabilir; ancak üçüncü kişiye satışta diğer paydaşların önalım (şufa) hakkı vardır ve satışın bildiriminden itibaren 3 ay içinde kullanılabilir.

Hayır; taşınmaz satışı yalnızca tapuda resmî şekilde yapılırsa geçerlidir. Haricen satışta mülkiyet geçmez; ödenen bedelin iadesi ve koşullarına göre başka talepler gündeme gelir.

Teslim tarihi sözleşmeyle belirlenir; gecikme hâlinde alıcı seçimlik haklara sahiptir.

• Gecikilen her ay için rayiç kira bedeli düzeyinde gecikme tazminatı istenebilir (sözleşmedeki cezai şart saklıdır).
• Alıcı, uygun süre vererek ifayı bekleyebilir veya koşulları varsa sözleşmeden dönüp ödediklerini faiziyle geri isteyebilir.
• Talepler için yazılı ihtar gönderilmesi ispat açısından önemlidir.

Bu sözleşme tapulu taşınmaz devri içerdiğinden noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır.

• Teslim tarihi, gecikme cezası ve inşaatın niteliği (teknik şartname) net yazılmalıdır.
• Müteahhide devredilecek paylar, inşaat seviyesine bağlı aşamalı devir olarak kararlaştırılmalıdır.
• Ruhsat ve iskân alma yükümlülüğünün müteahhitte olduğu açıkça belirtilmeli; gerekirse teminat (ipotek, banka teminatı) alınmalıdır.

Satıcı, satış anında var olan gizli ayıplardan sorumludur.

• Ayıp öğrenilir öğrenilmez satıcıya yazılı ihbar yapılmalıdır (noter kanalı ispat kolaylığı sağlar).
• Seçimlik haklar: bedel indirimi, ücretsiz onarım, ayıpsız benzeriyle değişim veya sözleşmeden dönme.
• Delil tespiti yaptırmak ve fotoğraf-fatura saklamak davayı güçlendirir; taşınmaz satışında zamanaşımı teslimden itibaren 5 yıldır (ağır kusurda süre işlemez).

Tapu Kanunu m.35 uyarınca, Cumhurbaşkanınca belirlenen ülke vatandaşları Türkiye'de taşınmaz edinebilir.

• Askerî yasak ve güvenlik bölgelerinde edinim yapılamaz; kişi başına ülke genelinde 30 hektar sınırı vardır.
• Satışta lisanslı kuruluşça düzenlenen taşınmaz değerleme raporu ve bedelin Merkez Bankasına döviz bozdurulduğunu gösteren belge aranır.
• Vatandaşlık başvurusuna esas edinimlerde ayrıca asgari bedel ve satmama taahhüdü gibi ek şartlar uygulanır.

Kural olarak tebliğden itibaren 60 gündür ve Bodrum'daki işlemler için dava Muğla İdare Mahkemesi'nde açılır. Vergi davalarında süre 30 gündür. Süreler hak düşürücüdür.

İşlemin iptali için dava açılır ve faaliyetin durması telafisi güç zarar doğuracağından yürütmenin durdurulması talep edilir. Denetim tutanağına düşülen şerhler ve belgeler davanın temelidir.

Cezanın türüne göre disiplin kuruluna itiraz ve her hâlde 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası mümkündür. Savunma alınmadan ceza verilemez; bu tür usul sakatlıkları başlı başına iptal sebebidir.

Planlar 30 gün askıya çıkarılır; bu sürede itiraz edilebilir. İtiraz reddedilirse dava yolu açılır. Askıyı kaçırsanız bile, parselinize plana dayalı bir işlem yapıldığında işlemle birlikte planın iptali istenebilir.

Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı iki ayrı yaptırımla karşılaşır:

• İdari: İmar Kanunu m.32 uyarınca yıkım ve m.42 uyarınca yüksek idari para cezası; yapıya elektrik-su aboneliği açılmaz.
• Cezai: Belediye sınırları içinde TCK m.184 imar kirliliğine neden olma suçu hapis cezası gerektirir; ruhsata uygun hâle getirme cezayı düşürebilir.
• Satın almadan önce tapu ve belediye imar durumunun kontrolü bu riski önler.

Tahliye istemli icra takibi: kiracı 7 günde itiraz etmez ve 30 günde ödemezse icra mahkemesinden tahliye kararı alınabilir. Ayrıca bir kira yılında iki haklı ihtar da tahliye davası hakkı verir.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında artış, TÜFE on iki aylık ortalamasını aşamaz — sözleşmede daha yüksek oran yazsa bile. Beş yılı dolduran kiralarda rayice göre kira tespit davası ayrıca mümkündür.

Ancak gerçek ve samimi bir ihtiyaç varsa, dava yoluyla çıkarabilir. Tahliye gerçekleşirse ev, haklı sebep olmadan 3 yıl boyunca başkasına kiralanamaz; aksi hâlde eski kiracı tazminat isteyebilir.

Kira sözleşmesinden sonra, ayrı bir tarihte ve yazılı verilmişse geçerlidir; sözleşmeyle aynı gün imzalatılanlar kural olarak geçersizdir. Boş tarihli taahhüt imzalamayın — sonradan doldurulduğunu ispat çok zordur.

7464 sayılı Kanun ile 100 güne kadar olan turizm amaçlı kiralamalar izin sistemine bağlandı.

• Bakanlıktan izin belgesi alınması ve girişe plaket asılması zorunludur.
• Apartman dairelerinde izin için bina kat maliklerinin oybirliği aranır.
• İzinsiz kiralama hâlinde yüksek ve tekrarında katlanan idari para cezaları uygulanır; ilan platformları da sorumluluk kapsamındadır.

Bu, TBK m.350'deki gereksinim nedeniyle tahliye davasıdır ve ihtiyacın gerçek ve samimi olması gerekir.

• Dava, belirli süreli sözleşmede sürenin bitiminden itibaren 1 ay içinde açılır.
• Evi yeni satın alan malik ise edinmeden itibaren 1 ay içinde ihtar çekerek 6 ay sonra dava açabilir (TBK m.351).
• Tahliye sağlanırsa taşınmaz, haklı sebep olmaksızın 3 yıl boyunca eski kiracıdan başkasına kiralanamaz; aksi hâlde tazminat doğar.

TBK m.347 uyarınca kiraya veren, 10 uzama yılı dolduktan sonra sebep göstermeksizin sözleşmeyi sona erdirebilir.

• Bunun için her uzama yılının bitiminden en az 3 ay önce yazılı bildirim yapılmalıdır.
• Süre hesabı ilk sözleşme yılından değil, sözleşmenin uzamaya başladığı yıldan itibaren yapılır; hesap hataları davayı düşürebilir.
• Bildirime rağmen taşınmaz boşaltılmazsa tahliye davası açılır.

Komşuluk hukukunda ölçü, katlanılabilirlik sınırının aşılmasıdır (TMK m.737).

• İlk adım: site/apartman yönetimine başvuru ve yönetim planındaki kuralların işletilmesi.
• Devam eden gürültü için belediye zabıtası veya kolluk tutanağıyla idari yaptırım uygulanabilir.
• Süreklilik hâlinde sulh hukuk mahkemesinde müdahalenin önlenmesi ve tazminat davası açılabilir; tutanak, kamera ve tanık kayıtları delil olur.

Yazılı tahliye taahhüdü, kiracının belirli tarihte taşınmazı boşaltma beyanıdır; sık yapılan hatalar geçersizliğe yol açar.

• Taahhüt, kira sözleşmesiyle aynı anda değil, sonrasında verilmiş olmalıdır; sözleşmeyle aynı tarihli taahhüt geçersizdir.
• Bizzat kiracı (veya yetkili vekili) tarafından imzalanmalıdır.
• Boş bırakılıp sonradan doldurulan tarihlere ilişkin itirazlar kural olarak dinlenmemektedir; bu nedenle kiracı yönünden boş taahhüt imzalamak ciddi risktir.
• Kiraya veren, taahhüt tarihinden itibaren 1 ay içinde icra takibi veya dava yoluna başvurmalıdır.

Evlilik en az 1 yıl sürmüşse ve tüm konularda protokolle anlaşılmışsa tek celsede biter; süreç çoğu adliyede birkaç hafta ile birkaç ay arasındadır. İki tarafın da duruşmaya bizzat katılması zorunludur.

Sabit tarife yoktur; tarafların geliri, ihtiyaçlar ve yaşam düzeyi birlikte değerlendirilir. Koşullar değiştikçe artırım, azaltma ve kaldırma her zaman dava edilebilir; yoksulluk nafakası, alanın evlenmesiyle kalkar.

Hayır; evlilik öncesi mallar, miras ve bağışlar kişisel maldır. Paylaşım, kural olarak evlilik içinde edinilen malların artık değeri üzerinden yarı yarıya yapılır. Ev emeği veren eş de bu alacaktan tam yararlanır.

2024'te değişen Yargıtay içtihadına göre takılar kural olarak kime takıldıysa onundur: kadına özgü ziynetler geline, erkeğe takılan para ve çeyrekler damada. Düğün videosu ve fotoğraflar en önemli delildir.

Zina, TMK m.161'de düzenlenen mutlak boşanma sebebidir; ispatlanırsa ayrıca evlilik birliğinin sarsıldığını kanıtlamak gerekmez.

• Dava hakkı, öğrenmeden itibaren 6 ay, her hâlde fiilden itibaren 5 yıl içinde kullanılmalıdır; affeden tarafın dava hakkı düşer.
• Otel, ulaşım ve mesaj kayıtları gibi hukuka uygun elde edilmiş deliller kullanılabilir.
• Zina hâlinde tazminat ve mal rejiminde katılma alacağının azaltılması (TMK m.236/2) da gündeme gelebilir.

Velayet yalnızca çocuklar için geçerli bir kavramdır; evcil hayvanlar hukuken eşya rejimine tabidir.

• Hayvan hangi eşin kişisel veya edinilmiş malıysa kural olarak onda kalır; sahiplenme belgesi ve veteriner kayıtları önem taşır.
• Anlaşmalı boşanmada bakım, masraf ve görüşme düzeni protokolle serbestçe kararlaştırılabilir.

Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre düğünde takılan ziynetler, kim tarafından takılırsa takılsın kural olarak kadına ait sayılır; yalnızca erkeğe özgü eşyalar (örneğin erkek kol saati) erkeğe aittir.

• Ziynetler evlilik içinde bozdurulmuşsa; iade edilmemek üzere ve rızayla verildiğini erkek ispat etmelidir, aksi hâlde iadesine karar verilir.
• Talep, boşanmayla birlikte veya ayrı bir ziynet alacağı davasıyla ileri sürülebilir.

Yabancı mahkemenin boşanma kararı, Türkiye'de tanıma (nüfusa işlenmesi) ve gerekiyorsa tenfiz (nafaka, tazminat gibi hükümlerin icrası) yoluyla sonuç doğurur.

• Gerekenler: kesinleşmiş karar aslı, apostil şerhi ve yeminli tercüme.
• Taraflar birlikte başvurursa bazı kararlar için nüfus müdürlüğünde idari tanıma da mümkündür; aksi hâlde aile mahkemesinde dava açılır.
• Türkiye'ye gelmeden vekâletname ile yürütülebilir.

Bunlar iki ayrı davadır:

• Babalık davası: evlilik dışı doğan çocuk ile biyolojik baba arasında soybağı kurulması için ana veya çocuk tarafından açılır.
• Soybağının reddi: evlilik içinde doğan çocuğun babası olmadığını ileri süren koca tarafından, öğrenmeden itibaren 1 yıl içinde açılır.
• Mahkeme gerekli görürse DNA incelemesi yaptırır; rapor genellikle birkaç ay içinde alınır ve kesine yakın sonuç verir.

Boşanan kadın kural olarak evlenmeden önceki soyadına döner.

• Ancak kadının menfaati bulunduğunu ve bunun kocaya zarar vermeyeceğini ispat etmesi hâlinde hâkim, kocanın soyadını taşımasına izin verebilir (TMK m.173).
• Mesleki tanınırlık ve uzun süreli kullanım tipik gerekçelerdir; koca, koşullar değişirse iznin kaldırılmasını isteyebilir.

Nafaka alacağı önce icra takibine konur; buna rağmen ödenmezse İİK m.344 uyarınca şikâyet yoluna gidilebilir.

• Aylık nafakanın takibe rağmen ödenmemesi hâlinde borçluya 3 aya kadar tazyik hapsi verilebilir; borç ödenince hapis kalkar.
• Şikâyet, ödenmeyen aya ilişkin olarak süresinde yapılmalıdır; birikmiş nafakalar için ayrıca haciz yolu açıktır.
• Nafaka alacağı, maaş haczinde diğer alacaklara göre önceliklidir.

Hayır; evlenmeden önce edinilen mallar kişisel maldır ve tasfiyeye girmez.

• Paylaşımın konusu, 01.01.2002 sonrası evlilik içinde edinilen mallardır (edinilmiş mallara katılma rejimi).
• İstisna: kişisel malın evlilik içindeki kira, faiz gibi gelirleri edinilmiş mal sayılır; bir eşin diğerinin malına katkısı varsa denkleştirme istenebilir.

6284 sayılı Kanun kapsamında şiddete uğrayan veya tehlike altındaki kişi; aile mahkemesine, kolluğa veya mülki amire başvurabilir.

• Tedbir kararı için delil veya belge aranmaz; beyan yeterlidir ve karar derhâl uygulanır.
• Tedbirler ilk seferde en çok 6 ay için verilir; gerekirse uzatılabilir.
• Karara aykırılık hâlinde şiddet uygulayana zorlama hapsi uygulanabilir.

Kural olarak alamaz; ancak ödenmeyen ücret, eksik prim, mobbing gibi haklı sebeple ayrılan işçi alır. Askerlik, kadın işçinin evliliği ve emeklilik koşulunu tamamlama hâllerinde de kıdem ödenir.

Yazılı kayıt yoksa tanıkla, işyeri giriş-çıkış ve kart kayıtlarıyla, mesaj ve vardiya çizelgeleriyle ispatlanabilir. Bordroları ihtirazi kayıtla imzalamak ve kayıtları biriktirmek davayı kazandıran hazırlıktır.

İşyerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 ay kıdemi ve feshin geçerli sebep olmadan yapılması gerekir. Fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır — süre çok kısadır.

Bordroda düşük gösterme tüm tazminat ve alacak hesabını küçültür; ancak gerçek ücret tanık, banka kayıtları ve emsal ücret araştırmasıyla ispatlanabilir ve hesap gerçek ücretten yapılır.

Vardır. Mevsimlik işlerde sezon bitince sözleşme feshedilmiş sayılmaz, askıya alınır.

• Kıdem süresi, yıllar içindeki çalışılan sezonların toplamına göre hesaplanır.
• Yeni sezonda işe çağrılmayan işçinin sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır; koşulları varsa kıdem ve ihbar tazminatı doğar.
• Sezonluk çalışmada yıllık izin hükümleri uygulanmaz; ancak fazla mesai ve ücret alacakları istenebilir.

Kural olarak istifa kıdem hakkını düşürür; ancak şu hâllerde ayrılan işçi tazminata hak kazanır:

• Ücretin/primlerin ödenmemesi, sigortanın eksik bildirilmesi, mobbing gibi haklı nedenle derhal fesih (İşK m.24),
• emeklilik veya 15 yıl + 3600 gün koşuluyla yaş dışındaki şartların tamamlanması,
• erkek işçinin askerlik, kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde ayrılması.

Bu hâllerde ihbar tazminatı ödenmez; yalnızca kıdem talep edilebilir.

Sigortasız geçen süreler, iş mahkemesinde açılacak hizmet tespiti davasıyla kayda geçirilir.

• Dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıllık hak düşürücü süreye tabidir; işverence herhangi bir bildirge verilmişse süre işlemez.
• Bordro tanıkları ve komşu işyeri çalışanlarının beyanı en önemli delildir.
• Tespit kararıyla primler işverenden tahsil edilir; emeklilik hesabına eklenir.

Sınırları vardır:

• Kamera, güvenlik gibi meşru amaçla ve çalışanlar önceden bilgilendirilerek kullanılabilir; dinlenme alanlarında olamaz ve ses kaydı kural olarak yapılamaz.
• Kurumsal e-posta/cihaz denetimi ancak önceden bildirilmiş, amaçla sınırlı ve ölçülü olmalıdır.
• İşçilerin özel yazışmalarının izinsiz ele geçirilmesi hukuka aykırıdır; Yargıtay, böyle delile dayanan fesihleri haksız saymaktadır.

Hamilelik ve doğum, fesih için geçerli neden olamaz.

• Bu nedenle yapılan fesihte ayrımcılık tazminatı (4 aya kadar ücret) ve diğer işçilik alacakları istenebilir.
• İş güvencesi kapsamındaki işçi, 1 ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade talep edebilir.
• Doğum izni toplam 16 haftadır; sonrasında günlük süt izni ve talep hâlinde 6 aya kadar ücretsiz izin hakları vardır.

Bordroda düşük gösterme, işçinin tüm alacaklarını (kıdem, ihbar, fazla mesai, emeklilik) düşük hesaplatır; gerçek ücret her türlü delille ispatlanabilir.

• Banka kayıtları, tanık beyanı ve emsal ücret araştırması (meslek odası/sendika yazıları) esas alınır.
• Ücretin eksik veya düzensiz ödenmesi işçiye haklı fesih ve kıdem tazminatı hakkı verir.
• Eksik bildirilen primler için SGK'ya şikâyet ve hizmet tespiti yolu açıktır.

Kural olarak bahşiş, müşterinin işçiye kazandırdığı bir gelirdir; işverenin buna el koyması hukuka aykırıdır.

• Otel, lokanta gibi yüzde usulü uygulanan işyerlerinde toplanan yüzdeler, işverence eksiksiz ve belgeli biçimde işçilere dağıtılmak zorundadır.
• Yüzde usulünde işçi ücreti bahşişlerle ödeniyorsa, dağıtımın kayıtlarını isteme hakkı vardır.
• Sürekli el koyma, işçiye haklı fesih imkânı verir ve kesilen tutarlar dava yoluyla istenebilir.

Belirleyici olan sözleşme ve işyeri uygulamasıdır.

• Yol yardımı işe gidiş-gelişe bağlı bir menfaatse, evden çalışılan günlerde kural olarak istenemez; ancak nakdî ödeme ücretin eki hâline gelmişse tek taraflı kesilemez.
• Uzaktan Çalışma Yönetmeliği uyarınca zorunlu giderlerin (elektrik, internet vb.) nasıl karşılanacağı sözleşmede belirlenir.
• Sözleşmede yazan yardımların kesilmesi, esaslı değişiklik sayılır ve işçinin yazılı onayına bağlıdır.

Taciz ve sistematik zorbalık, işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı verir (İşK m.24/II).

• Fesih hakkı, olayın öğrenilmesinden itibaren 6 iş günü ve her hâlde 1 yıl içinde kullanılmalıdır.
• Olayın işverene yazılı bildirilmesine rağmen önlem alınmaması da başlı başına fesih sebebidir.
• Mesajlar, tanıklar ve varsa kamera kayıtları delil olur; kıdem tazminatı ve ayrıca manevi tazminat istenebilir; eylem suç oluşturuyorsa savcılığa başvurulabilir.

Ölümü öğrenmeden itibaren 3 aydır ve sulh hukuk mahkemesine beyanla yapılır. Tereke açıkça borca batıksa süreye bağlı olmayan hükmen ret gündeme gelir; ama murisin parasını çekmek gibi sahiplenme işlemleri ret hakkını düşürür.

Saklı paylı mirasçı (altsoy, ana-baba, eş) ancak kanundaki dar sebeplerle çıkarılabilir; sebepsiz veya soyut gerekçeli çıkarma hâlinde saklı pay tenkis davasıyla geri alınır.

Paylı mülkiyette kullanım engelleniyorsa ecrimisil (haksız işgal tazminatı) ve ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası açılabilir; dava sonunda taşınmaz aynen bölüşülür ya da satılarak bedeli paylaştırılır.

Türkiye'deki taşınmazlar için Türk hukuku uygulanır; mirasçılar Türk mahkemesinden mirasçılık belgesi alır (yabancı belgelerin tanınması da mümkündür) ve tapuda intikal yapılır. Belgeler apostilli ve yeminli tercümeli olmalıdır.

Evet; miras, borçlarıyla birlikte bir bütün olarak geçer ve mirasçılar kişisel malvarlıklarıyla da sorumlu olur. Bundan kaçınmanın yolu mirasın reddidir.

• Ret, ölümün (ve mirasçılığın) öğrenilmesinden itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyanla yapılır.
• Terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse miras hükmen reddedilmiş sayılır; bunun tespiti süreye bağlı olmadan istenebilir.
• Reddeden mirasçının payı kendi altsoyuna geçer; gerekirse onlar için de ret beyanı verilmelidir.

Dört seçimlik hakkınız vardır ve seçim sizindir: bedel iadesi, değişim, ücretsiz onarım veya bedel indirimi. Satıcının sorumluluğu en az 2 yıldır; ilk 6 ayda çıkan arızanın baştan var olduğu kabul edilir.

Evet; teslimden itibaren 14 gün içinde gerekçesiz cayma hakkınız vardır ve bedel 14 günde iade edilmek zorundadır. Kişiye özel ürünler ve açılmış hijyen ürünleri istisnadır.

e-Devlet'teki Tüketici Bilgi Sistemi üzerinden dakikalar içinde, ücretsiz ve avukatsız başvurulabilir. Kararlar bağlayıcıdır; ödenmezse ilam gibi icraya konur. Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar tüketici mahkemesinde görülür.

Haksız alınan dosya masrafı, hesap işletim ücreti gibi kesintiler 10 yıllık zamanaşımı içinde hakem heyeti veya mahkeme yoluyla geri istenebilir; dekont ve sözleşme örnekleri başvurunun temelidir.

Mesafeli satışlarda tüketici, malı teslim aldığı günden itibaren 14 gün içinde gerekçesiz cayma hakkına sahiptir.

• Ürün ayıplıysa seçimlik haklar: bedel iadesi, değişim, ücretsiz onarım veya bedel indirimi.
• Satıcı çözüm sunmazsa, her yıl güncellenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar için Tüketici Hakem Heyetine e-Devlet üzerinden ücretsiz başvurulur; kararlar bağlayıcıdır.
• Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi görevlidir; başvurular harçtan muaftır.

Araç hasarı ve değer kaybı, tedavi giderleri, çalışılamayan dönemin kazanç kaybı, kalıcı sakatlıkta sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat — her biri ayrı kalemdir ve ayrı ispat ister.

Kusursuz veya az kusurluysanız, aracınız onarılsa bile oluşan piyasa değeri düşüşü karşı tarafın zorunlu trafik sigortasından istenir. Sigorta Tahkim Komisyonu bu taleplerde mahkemeden çok daha hızlı bir yoldur.

Sigortaya yazılı başvurudan 15 gün içinde olumlu sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulur; dosya üzerinden birkaç ayda karar çıkar ve belirli tutara kadar kesindir.

İşletmeler müşterilerinin can güvenliği için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür; ihlalde maddi ve manevi tazminat istenir. İlk saatlerde tutanak tutturmak, kamera kayıtlarının saklanmasını yazılı istemek ve hastane raporu almak davayı belirler.

Kaza, işverence 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir.

• SGK; tedavi giderlerini karşılar, geçici/sürekli iş göremezlik geliri bağlar.
• Bunları aşan zararlar için işverene karşı maddi (işgücü kaybı, bakıcı gideri) ve manevi tazminat davası açılır; kusur ve maluliyet bilirkişilerce belirlenir.
• Ölümlü kazada yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir; sorumlular hakkında ayrıca ceza soruşturması yürür.

Kazada hasar gören araç, tamir edilse bile ikinci el piyasasında değer yitirir; bu fark kusurlu tarafın trafik sigortasından istenir.

• Gerekenler: kaza tespit tutanağı, hasar fotoğrafları, onarım faturaları ve ekspertiz raporu.
• Sigortacıya yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde ödeme yapılmazsa Sigorta Tahkim Komisyonuna veya mahkemeye gidilebilir; tahkim yolu genellikle birkaç ayda sonuçlanır.
• Talep hakkı, kusursuz veya az kusurlu sürücüye aittir; zamanaşımına dikkat edilmelidir.