Bodrum'da saklı pay ve tenkis davası: mirasçı vasiyetle mirastan çıkarılabilir mi?
Hayır — mirasbırakan vasiyetle her şeyi bir kişiye bıraksa bile saklı paylı mirasçıların (altsoy, ana-baba ve eş) payına dokunamaz. Saklı payı ihlal edilen mirasçı, tenkis davasıyla aşan kazandırmaların indirilmesini ister. Süre kritiktir: ihlalin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her hâlde vasiyetnamenin açılmasından ya da diğer kazandırmalarda mirasın açılmasından itibaren 10 yıldır.
📊Kimlerin saklı payı var, ne kadar?
- Altsoy (çocuklar, torunlar): Yasal miras payının yarısı,
- Ana ve baba: Her biri için yasal payın dörtte biri,
- Sağ kalan eş: Birlikte mirasçı olduğu zümreye göre yasal payının tamamı veya dörtte üçü,
- Kardeşlerin saklı payı yoktur; mirasbırakan tasarruf edilebilir kısmı dilediğine bırakmakta serbesttir.
⚖️Tenkis neye karşı işler?
Tenkis; vasiyetname ve miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarruflara ve kanunda sayılan sağlararası kazandırmalara (ölümden önceki bir yıl içindeki bağışlar, saklı payı etkisiz kılma amacıyla yapıldığı açık olan kazandırmalar gibi) karşı ileri sürülür. İndirim kanuni sıraya göre yapılır: önce ölüme bağlı tasarruflardan, yetmezse en yeni tarihliden en eskiye doğru sağlararası kazandırmalardan. Devrin "görünürde satış, gerçekte bağış" olduğu hâllerde ise tenkisten önce muris muvazaası değerlendirilmelidir; muvazaa davası süreye tabi olmadığından çoğu dosyada talepler kademeli kurulur.
🚫Mirasçılıktan çıkarma (ıskat) mümkün mü?
Saklı paylı mirasçı ancak kanundaki dar sebeplerle çıkarılabilir: mirasbırakana veya yakınlarına karşı ağır bir suç işlenmesi ya da aile hukukundan doğan yükümlülüklerin önemli ölçüde ihlali. Vasiyetnamede çıkarma sebebinin somut olarak gösterilmesi zorunludur; "beni üzdü, aramıza mesafe girdi" düzeyindeki gerekçeler yeterli değildir. Sebep gösterilmemiş veya sabit olmamışsa çıkarılan mirasçı, saklı payını talep edebilir.
🧭Bodrum'da dava süreci
Tenkis davası, mirasbırakanın son yerleşim yeri mahkemesinde görülür; son yerleşim yeri Bodrum olan murisler için Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Terekenin tespiti, taşınmazların ölüm tarihindeki ve karar tarihindeki değerlerinin bilirkişiyle saptanması, kazandırma zincirinin tapu kayıtlarıyla ortaya konması davanın omurgasıdır. Bodrum'daki taşınmaz değerleri gözetildiğinde bir yıllık sürenin kaçırılmaması için, vasiyetnamenin açılma tebligatı alınır alınmaz hukuki değerlendirme yaptırılmalıdır.
Bodrum ve Muğla genelinde miras ve veraset konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Miras Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.