Babamın/annemin hesabından ölümünden önce çekilen paraları geri isteyebilir miyim?
Evet, koşulları varsa isteyebilirsiniz. Muris hayattayken hesabından (vekâletname, bankamatik kartı veya internet bankacılığı yoluyla) bir yakını tarafından çekilen paralar; murisin bilgisi ve serbest iradesiyle yapılmış geçerli bir kazandırma olduğu İSPATLANAMAZSA terekeye iade edilmelidir. Parayı çeken, harcamanın murisin talimatıyla ve muris yararına yapıldığını ispatla yükümlüdür. Dava, banka kayıtlarının celbiyle yürüyen bir alacak/tereke davasıdır.
📌Tipik senaryo
Yaşlılık döneminde murisin bankamatik kartı veya vekâleti, ona bakan çocuklardan birindedir; vefattan sonra hesap dökümü istendiğinde son yıllarda düzenli ve yüklü çekimler görülür. Diğer mirasçıların sorusu hep aynıdır: "Bu paralar nereye gitti, payımızı isteyebilir miyiz?" Hukuki cevap ispat yükü üzerinden şekillenir ve çoğu mirasçının sandığından daha lehedir.
📌İspat yükü kimde?
- Paranın murisin hesabından davalı tarafından çekildiği banka kayıtlarıyla ortaya konduktan sonra; çekilen paranın akıbetini açıklama yükü parayı çekene geçer.
- Davalı; çekimlerin murisin talimatıyla yapıldığını ve paranın muris için harcandığını (bakım, hastane, ev giderleri) ya da murisin kendisine bağışladığını somut delillerle ispatlamalıdır. "Babam bana verdi" beyanı, tanık ve belge desteği yoksa yeterli görülmez.
- Vekâletname özel önem taşır: vekil, vekâlet görevini müvekkil yararına kullanmak ve hesap vermekle yükümlüdür; vekâletle çekilen paranın kişisel harcamaya gittiği anlaşılırsa iade yükümlülüğü doğar, koşullarına göre güveni kötüye kullanma boyutuyla ceza hukuku da devreye girebilir.
Buna karşılık; murisin ayırt etme gücü yerindeyken, kendi hesabından kendi iradesiyle çocuklarından birine yaptığı ödemeler kural olarak geçerlidir — ancak bu ödemeler bağış niteliğindeyse, diğer mirasçılar yönünden denkleştirme ve tenkis tartışması ayrıca açılabilir; yani "geçerli bağış" bile mirastan tamamen kaçırılmış sayılmaz.
🧭Dava nasıl yürür?
- Hesap dökümlerinin celbi: Mirasçı sıfatıyla bankalardan (gerekirse mahkeme aracılığıyla) 10 yıla kadar geriye dönük dökümler istenir; çekim yerleri, ATM kameraları ve internet bankacılığı IP kayıtları kimin çektiğini gösterir.
- Terekeye iade / alacak davası: Her mirasçı, kendi payı oranında iade talebiyle asliye hukuk mahkemesinde dava açabilir; murisin son dönem sağlık kayıtları (ayırt etme gücü), bakım ilişkisinin kapsamı ve harcama belgeleri yargılamanın omurgasıdır.
- Faiz ve zamanaşımı: Talepler kural olarak on yıllık zamanaşımına tabidir; ölümden hemen sonra dökümleri temin edip delil kaybını önlemek (özellikle kamera kayıtları kısa sürede silinir) davanın kaderini belirler.
💡Pratik öneriler
- Dava öncesi tüm bankalara mirasçılık belgesiyle başvurup hesap ve kiralık kasa dökümlerini isteyin; e-devlet üzerinden murisin hesap varlığı sorgulanabilir.
- Suçlama diliyle değil belge diliyle ilerleyin; aile içi bu davalarda erken bir arabuluculuk/sulh görüşmesi, hem terekeyi hem ilişkileri kurtarabilir.
- Bakımı gerçekten üstlenmiş mirasçının makul harcamaları hakkaniyetle değerlendirilir; talep listesini "her çekim iade edilsin" yerine, açıklanamayan çekimler üzerine kurmak davayı güçlendirir.
Bodrum ve Muğla genelinde miras ve veraset konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Miras Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.