Bodrum'da mirasta denkleştirme: bir kardeşe sağlığında yapılan bağışlar hesaba katılır mı?
Evet, koşulları varsa katılır: mirasbırakanın miras payına mahsuben yaptığı kazandırmalar (bir çocuğa ev alınması, işyeri sermayesi verilmesi, borcunun kapatılması gibi) denkleştirmeye tabidir — o mirasçı aldığını terekeye geri vermek ya da payından saydırmak zorundadır. Altsoya yapılan bu tür önemli kazandırmalarda, mirasbırakanın aksini açıkça belirtmemesi hâlinde denkleştirme karinesi işler.
🔍Hangi kazandırmalar denkleştirilir?
- Denkleştirmeye tabi (kural olarak): Çeyiz ve kuruluş sermayesi, taşınmaz devri veya bedelinin karşılanması, borçtan kurtarma, ticari işletme devri gibi mirasçının hayatını kuran önemli kazandırmalar,
- Tabi olmayan: Olağan eğitim-öğretim giderleri (aile durumuna göre alışılmış ölçüyü aşmadıkça), alışılmış hediyeler, evlenme giderlerinden mutat olanlar,
- Mirasbırakan, kazandırmayı yaparken "payına mahsup değildir" demişse denkleştirme istenemez; ama bu hâlde saklı pay ihlali varsa tenkis gündeme gelebilir,
- Ölçü ailenin ekonomik durumudur: aynı yardım bir aile için mutat, diğeri için denkleştirmelik olabilir.
⚖️Denkleştirme, tenkis ve muvazaa: üç ayrı kapı
Bu üç kurum sahada hep karıştırılır: Denkleştirme, mirasçılar arası eşitliği sağlar ve tasarruf serbestisi sınırına bakmaz; tenkis, saklı payın ihlalinde devreye girer ve sürelere tabidir; muris muvazaası ise işlemin danışıklı olduğu iddiasına dayanır ve süreye tabi değildir. Tapuda "satış" görünen bir devirde önce muvazaa, bedelin gerçekten ödendiği bağışlamalarda ise denkleştirme-tenkis hattı değerlendirilir. Doğru kapıdan girilmeyen dava, yıllar sonra usulden kaybettirebilir; talepler çoğu kez terditli (kademeli) kurulur.
📸Nasıl ispatlanır?
Tapu kayıtları ve akit tabloları, banka havaleleri, kredi ödemelerini kimin yaptığını gösteren dekontlar, mirasbırakanın mektup-mesajları ve tanık anlatımları. Bodrum'daki ailelerde sık görülen örnek, sağlıkta bir çocuğa yazlık veya arsa devri, diğerlerine "sonra sizinkini de yaparız" denmesidir; bu vaatlerin mesaj kayıtları dahi dosyada anlam taşır. Denkleştirmede kazandırmanın mirasın açıldığı tarihteki değeri esas alınır — Bodrum'da değer artışları düşünüldüğünde bu kural sonucu büyük ölçüde etkiler.
🧭Usul notu
Denkleştirme, tereke paylaşımı tamamlanmadan ileri sürülür ve mirasbırakanın son yerleşim yeri Bodrum ise Bodrum'daki hukuk mahkemelerinde görülür; miras taksim sözleşmesi imzalanmadan önce mutlaka hukuki değerlendirme yaptırılmalıdır, çünkü imzalanan paylaşım bu talepleri kural olarak kapatır.
Bodrum ve Muğla genelinde miras ve veraset konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Miras Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.