Evlilik Sözleşmesi Nasıl Yapılır? 2026 Rehberi | Av. Mert Çelik

Evlilik sözleşmesi, Türkiye'de uzun süre yalnızca yurt dışı diziler üzerinden bilinen bir kurumdu. Bugün ise Bodrum gibi yabancı uyruklu eşlerin, turizm ve gayrimenkul yatırımının yoğun olduğu yerlerde büromuza en sık gelen aile hukuku sorularından biri hâline geldi. Sorunun cevabı sanıldığı kadar karmaşık değil: Türk hukukunda evlilik sözleşmesi geçerlidir, mümkündür ve tek bir noter işlemiyle tamamlanır. Ancak neyi düzenleyip neyi düzenleyemeyeceği kanunla sınırlanmıştır.

Bu yazıda evlilik sözleşmesinin 2026 yılı itibarıyla nasıl yapıldığını, hangi belgelerin gerektiğini, hangi mal rejimini seçmenin kimin lehine olduğunu ve uygulamada en çok karşılaştığımız hataları adım adım anlatıyoruz.

Evlilik sözleşmesi nedir?

Kanundaki karşılığı: mal rejimi sözleşmesi

Mal rejimi sözleşmesi

Halk arasında "evlilik sözleşmesi" denilen belgenin Türk Medeni Kanunu'ndaki adı mal rejimi sözleşmesidir TMK m. 203. Eşlerin, evlilik boyunca ve evlilik sona erdiğinde malvarlıkları üzerindeki hak ve yükümlülüklerinin hangi kurallara tabi olacağını belirledikleri resmî bir sözleşmedir.

Buradaki en yaygın yanlış anlama şudur: eşler bu sözleşmeyle sıfırdan, kendi kurgularına göre bir düzen yaratmazlar. Kanun dört ayrı mal rejimi tipini önceden tanımlamıştır; sözleşmenin işlevi, bu dört tipten birini seçmek ve kanunun izin verdiği dar alanda içeriğine dokunmaktır. Yani evlilik sözleşmesi boş bir sayfa değil, kanunun sunduğu menüden yapılan bilinçli bir tercihtir.

Sözleşme yapılmadığında da eşler bir mal rejimine tabidir. Hiçbir şey imzalanmasa bile hukuk boşluk bırakmaz; yalnızca tercihi sizin yerinize kanun yapar.

Sözleşme yapmazsanız ne olur?

Yasal mal rejimi kendiliğinden devreye girer

Edinilmiş mallara katılma

1 Ocak 2002'de yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile yasal mal rejimi değişti. Bu tarihten sonra kurulan ve sözleşmeyle başka bir rejim seçilmemiş tüm evliliklerde edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır TMK m. 202. Bu rejim, evlilik süresince karşılığı verilerek edinilen malların artık değerinin kural olarak eşit paylaşılması esasına dayanır.

Kritik ayrım burada başlar: rejim, eşlerin malvarlığını edinilmiş mallar ve kişisel mallar olarak ikiye ayırır. Paylaşıma yalnızca edinilmiş mallar girer; kişisel mallar sahibinde kalır. Evlilik içinde çalışarak elde edilen gelir, bu gelirle alınan taşınmaz veya araç, sosyal güvenlik ödemeleri ve kişisel malların gelirleri edinilmiş mal sayılır TMK m. 219.

Buna karşılık evlenmeden önce sahip olunan mallar, miras yoluyla ya da bağış gibi karşılıksız kazanma yoluyla elde edilenler, yalnızca kişisel kullanıma yarayan eşyalar ve manevi tazminat alacakları kişisel maldır TMK m. 220. Bir malın hangi gruba girdiği çekişmeliyse ispat yükü ilgilisindedir; ispatlanamayan mallar edinilmiş mal kabul edilir TMK m. 222. Bu karine, uygulamada davaların kaderini belirleyen en önemli kurallardan biridir.

2002 öncesinde kurulan evliliklerde ise o tarihe kadarki dönem için mal ayrılığı hükümleri geçerliliğini korur; bu evliliklerde 1 Ocak 2002'den itibaren edinilen mallar yeni rejime tabi olur. Yani aynı evlilikte iki farklı döneme iki farklı hesap uygulanır.

Hangi mal paylaşılır, hangisi paylaşılmaz?

Edinilmiş mal / kişisel mal ayrımı

Kişisel mal · Edinilmiş mal

Sözleşme yapmayı düşünüyorsanız önce mevcut düzenin size ne verdiğini bilmeniz gerekir. Aşağıdaki ayrım, yasal rejimde bir boşanma hâlinde nelerin hesaba gireceğini gösterir. Çoğu kişi sözleşmeye ihtiyaç duyduğunu düşündüğü noktada aslında bu tabloyu görmemiş olur.

Kanun, bir eşin kişisel malına diğer eşin karşılıksız ve esaslı katkısı olduğunda değer artış payı talebine de imkân tanır TMK m. 227. Yani "ev benim üzerime, o hâlde tamamen benim" düşüncesi çoğu zaman eksik bir değerlendirmedir.

Seçebileceğiniz dört mal rejimi

Kanunun sunduğu tercihler

Dört seçenek

Edinilmiş mallara katılma rejimi yasal rejimdir ve sözleşme yapılmadığında uygulanır. Ev içi emeği ya da geliri düşük olan eşi koruma amacı taşır; evlilik içinde birlikte büyüyen değerin ortak kazanım sayılması esasına dayanır TMK m. 218-241.

Mal ayrılığı rejiminde her eşin malvarlığı tamamen kendisine aittir; yönetim, yararlanma ve tasarruf yetkisi ayrıdır ve tasfiye sonunda katılma alacağı doğmaz TMK m. 242-243. Ticari riski yüksek meslek gruplarında ve ikinci evliliklerde en çok tercih edilen rejimdir.

Paylaşmalı mal ayrılığı rejiminde kural olarak mallar ayrıdır; ancak evlilik birliği için edinilen aile konutu ve ev eşyası gibi değerler sona ermede eşit paylaştırılır TMK m. 244-255. Ayrılık ile ortaklık arasında bir orta yol sunar.

Mal ortaklığı rejiminde ise kişisel mallar dışındaki tüm malvarlığı ortaklık malı hâline gelir; eşler bu mallar üzerinde birlikte hak sahibi olur ve kural olarak birlikte tasarruf ederler TMK m. 256-281. Uygulamada en az tercih edilen rejimdir.

Evlilik sözleşmesi nasıl yapılır? Adım adım

2026 uygulaması

Noterde şekil şartı

Evlilik sözleşmesi yalnızca noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılabilir; bu bir geçerlilik şartıdır TMK m. 205. Evde hazırlanıp imzalanan, avukat huzurunda imzalanan ya da yalnızca tanıklarla düzenlenen metinler mal rejimi sözleşmesi olarak hüküm doğurmaz. Süreç şu şekilde ilerler:

1. Mevcut durumu tespit edinSözleşme öncesinde her iki eşin malvarlığı, borçları, varsa şirket payları ve beklenen mirasları listelenmelidir. Sözleşmenin isabetli olup olmadığı ancak bu tabloya bakılarak anlaşılır.
2. Rejimi seçin ve metni hazırlatınDört rejimden hangisinin lehinize olduğu, gelir dengesi ve risk yapısına göre değişir. Metin bir avukat tarafından hazırlanıp notere sunulabileceği gibi doğrudan noterde de düzenlenebilir. Yanlış seçilen rejim, yıllar sonra telafisi güç sonuçlar doğurur.
3. Ehliyet koşulunu kontrol edinSözleşme ayırt etme gücüne sahip olmayı gerektirir. Küçükler ve kısıtlılar için yasal temsilcinin rızası zorunludur TMK m. 204.
4. Notere birlikte başvurunHer iki eşin de bizzat hazır bulunması gerekir. Vekâletle yapılacaksa vekâletnamede mal rejimi sözleşmesine ilişkin özel yetkinin açıkça yer alması aranır.
5. İmzalayın ve nüfusa şerh verilmesini isteyinSözleşme, taraflarca ve gerekiyorsa yasal temsilcilerce imzalanır. Üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi bakımından evlenme kütüğüne işlenmesi önemlidir.

Gerekli belgeler

• Her iki eşin kimlik belgesi (nüfus cüzdanı, kimlik kartı veya pasaport)
• Evli çiftlerde evlilik cüzdanı ya da güncel nüfus kayıt örneği
• Yabancı uyruklu eş için pasaport ve noter tarafından görevlendirilecek yeminli tercüman
• Sözleşme metni hazırlanmışsa iki nüsha
• Küçük veya kısıtlı taraf varsa yasal temsilcinin yazılı rızası

Masraf ve süre

Noter ücreti her yıl 1 Ocak'ta güncellenen Noterlik Ücret Tarifesi'ne göre belirlenir ve düzenleme ücreti, damga vergisi ile varsa tercüman ücretinden oluşur. İşlem, belgeler hazırsa aynı gün içinde tamamlanır. Güncel tutar için başvuracağınız noterlikten teyit almanız yerinde olur.

Ne zaman yapılabilir?

Evlenmeden önce ya da evlilik sürerken

Zaman şartı yok

Kanun, sözleşmenin yapılabileceği zamanı sınırlamaz: evlenmeden önce de, evlilik devam ederken de yapılabilir TMK m. 203. Evlenmeden önce yapılan sözleşme evlenme anında kendiliğinden hüküm doğurur.

Evlilik sırasında yapılan sözleşme ise kural olarak ileriye etkilidir. Yani imza tarihinden sonrası için düzen kurar; o güne kadar mevcut rejim çerçevesinde doğmuş hak ve alacakları geriye dönük olarak ortadan kaldırmaz. Bu ayrım, uygulamada en çok gözden kaçan noktalardan biridir: "biz beş yıl sonra mal ayrılığına geçtik, o hâlde önceki dönem de silindi" varsayımı yanlıştır.

Sözleşme her zaman değiştirilebilir ya da kaldırılabilir. Rejim değişikliği sırasında önceki rejimin tasfiyesinin yapılması, ileride ispat sorunu yaşamamak için büyük önem taşır. Ayrıca haklı sebeplerin varlığı hâlinde eşlerden birinin talebiyle hâkim kararıyla mal ayrılığına geçilmesi de mümkündür TMK m. 206.

Sözleşmeye neler yazılamaz?

Geçersiz kabul edilen hükümler

Sınırlar

Evlilik sözleşmesi bir "her şeyi düzenleyen aile anayasası" değildir. Kapsamı malvarlığı ilişkileriyle sınırlıdır ve bu sınırın dışına taşan hükümler yazılsa dahi geçersizdir ya da hâkimi bağlamaz. Uygulamada en sık karşılaştığımız geçersiz kayıtlar şunlardır:

• Velayet düzenlemeleri. Çocuğun velayeti çocuğun üstün yararına göre hâkim tarafından belirlenir; önceden kararlaştırılamaz.
• Nafakadan önceden feragat. İştirak nafakası çocuğun hakkıdır; yoksulluk ve tedbir nafakası bakımından da ileriye dönük peşin feragat hüküm doğurmaz.
• "Aldatan eş tazminat öder" türü ceza koşulları. Sadakat yükümlülüğünü paraya bağlayan kayıtlar kişilik haklarına ve ahlaka aykırılık nedeniyle geçersiz sayılır.
• Boşanma sebebi yaratan hükümler. Boşanma sebepleri kanunda sınırlı sayıdadır; sözleşmeyle yeni bir sebep eklenemez.
• Kanunda olmayan bir mal rejimi icadı. Yalnızca dört tipten biri seçilebilir; karma bir rejim kurulamaz.
• Altsoyun saklı payını zedeleyen paylaşım oranları. Artık değere katılmada farklı bir oran kararlaştırılabilir, ancak bu anlaşma altsoyun saklı payını ihlal edemez TMK m. 237.

Peki neler yazılabilir?

Kanunun tanıdığı esneklik alanı dar ama etkilidir. Bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan ve normalde edinilmiş mal sayılacak değerlerin kişisel mal sayılacağı kararlaştırılabilir; kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dâhil olmayacağı da belirlenebilir TMK m. 221. Ayrıca artık değere katılma oranı farklılaştırılabilir. Serbest meslek sahipleri ve şirket ortakları için asıl kıymetli düzenlemeler tam olarak bu maddelerde saklıdır.

Yabancı uyruklu eşle evlilikte durum

Bodrum ve Muğla'da sık karşılaşılan durum

Yabancılık unsuru

Eşlerden birinin yabancı uyruklu olması ya da çiftin yurt dışında yaşaması hâlinde önce hangi ülke hukukunun uygulanacağı belirlenir. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun uyarınca eşler, evlenme anındaki mutad mesken veya millî hukuklarından birini açıkça seçebilir; böyle bir seçim yoksa evlenme anındaki ortak millî hukuk, o da yoksa ortak mutad mesken hukuku uygulanır MÖHUK m. 15.

Bu seçim hakkı, uygulamada büyük fark yaratır. Türkiye'de taşınmazı olan karma uyruklu çiftlerde, hukuk seçimi yapılmadığında sonradan hangi hukukun uygulanacağı tartışması davanın en uzun aşamasına dönüşebilir. Sözleşmede uygulanacak hukukun açıkça belirtilmesi, ileride yıllar sürebilecek bir uyuşmazlığı en baştan kapatır.

Yabancı uyruklu eşin işlemi anlayarak imzalaması da geçerlilik bakımından belirleyicidir. Noter huzurunda yeminli tercüman bulundurulması, sonradan açılabilecek irade sakatlığı iddialarına karşı en güçlü korumadır. Yurt dışında yapılmış bir evlilik sözleşmesinin Türkiye'de sonuç doğurup doğurmayacağı ise ayrıca değerlendirilmesi gereken teknik bir konudur.

Uygulamada en sık yapılan altı hata

Büro deneyimimizden

1. Şekil şartını atlamakNoter dışında imzalanan metinler mal rejimi sözleşmesi olarak geçerli değildir. En sık ve en pahalı hata budur.
2. Rejimi anlamadan seçmek"Mal ayrılığı daha güvenli" düşüncesi her durum için doğru değildir. Geliri düşük eş bakımından mal ayrılığı, yıllarca süren evlilik sonunda ciddi hak kaybı anlamına gelebilir.
3. Rejim değiştirirken tasfiye yapmamakÖnceki dönemin tasfiyesi yapılmadığında, hangi malın hangi rejim döneminde edinildiği yıllar sonra ispat sorununa dönüşür.
4. Mal listesi eklememekSözleşme tarihindeki mevcut malvarlığının dökümü eklenmediğinde, kişisel mal iddiası ispat karinesi karşısında zayıf kalır TMK m. 222.
5. Kanun dışı hükümler yazmakNafaka, velayet ve sadakat cezası kayıtları sözleşmeyi kalabalıklaştırmaktan başka bir işe yaramaz; taraflara yanlış bir güven duygusu verir.
6. Tasfiye zamanaşımını gözden kaçırmakKatılma alacağı talepleri kural olarak boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir. Süre kaçırıldığında sözleşmenin varlığı da fayda sağlamaz.

Sık sorulan sorular

Evlilik sözleşmesi · 2026

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre değerlendirme yapılmaksızın hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Yazıda 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 5718 sayılı MÖHUK hükümleri esas alınmıştır. Güncelleme: 2026.