Boşanmada nafaka türleri nelerdir; kim, ne kadar nafaka alır?
Üç tür nafaka vardır: dava sürerken bağlanan tedbir nafakası; boşanmayla yoksulluğa düşecek ve ağır kusurlu olmayan eş lehine hükmedilen yoksulluk nafakası; ve çocuğun giderleri için velayeti almayan eşin ödediği iştirak nafakası. Tutar; tarafların gelir ve yaşam düzeyine, çocuğun ihtiyaçlarına ve hakkaniyete göre belirlenir — kanunda sabit bir oran veya tarife yoktur.
📌Üç nafaka türü
- Tedbir nafakası: Boşanma davası açıldığında, dava süresince eşin ve çocukların geçimi için hükmedilir; kusur araştırması yapılmaz, ihtiyaç ve imkân dengesine bakılır. Dava tarihinden itibaren işler.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında nafaka isteyebilir; AYM 4 Haziran 2026'da TMK m.175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal ettiğinden, mevcut uygulama yalnızca iptalin yürürlüğe gireceği tarihe kadar devam edecektir. "Yoksulluk" mutlak sefalet değildir; boşanmayla yaşam standardının asgari düzeyin altına inecek olması yeterli görülür. Talep edilmezse hâkim kendiliğinden hükmedemez — boşanma dosyasında istenmeyen yoksulluk nafakası, boşanmanın kesinleşmesinden sonra ancak sınırlı koşullarda ve bir yıllık zamanaşımı içinde ayrı dava ile gündeme gelir.
- İştirak nafakası: Velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine gücü oranında katılır. Bu nafaka çocuğun hakkıdır; anne-babanın anlaşarak tümden vazgeçmesi çocuğu bağlamaz ve kural olarak çocuk ergin olana kadar (eğitim sürüyorsa eğitim süresince) devam eder.
📌Tutar neye göre belirlenir?
Kanunda oran ya da tarife yoktur. Mahkeme; tarafların gelirlerini (maaş bordrosu, SGK kaydı, banka hareketleri, tanık beyanları), yaşam düzeylerini, çocuğun yaşını ve giderlerini (okul, servis, sağlık, kurs) ve ekonomik koşulları birlikte değerlendirir. Geliri resmî kayıtlarda düşük görünen serbest çalışanlarda yaşam düzeyi araştırması (oturduğu ev, kullandığı araç, tatiller) belirleyici olur. Karara gelecek yıllar için artış oranı (genellikle ÜFE/TÜFE gibi bir endekse bağlı) yazdırmak, her yıl artırım davası açma yükünden kurtarır — talep edilmezse yazılmayabilir.
📌Nafaka sonradan değişir mi, kalkar mı?
Koşullar değiştikçe nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması her zaman dava konusu yapılabilir. Yoksulluk nafakası; alan tarafın evlenmesiyle kendiliğinden kalkar, evlenmeden fiilen evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz yaşam sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır. Ödenmeyen nafaka icra yoluyla tahsil edilir; işleyen nafaka borcunu ödemeyen borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsine karar verilebilmesi, nafakayı diğer alacaklardan ayıran en güçlü yaptırımdır.
Bodrum ve Muğla genelinde boşanma, nafaka ve velayet konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Boşanma Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.