İşten çıkarıldım; kıdem ve ihbar tazminatım nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, en az 1 yıl çalışılmış olması koşuluyla her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret (son brüt maaş + yol, yemek, ikramiye gibi düzenli ödemelerin günlük karşılığı) üzerinden hesaplanır; artan aylar oranlanır ve tavan sınırına tabidir. İhbar tazminatı ise kıdeme göre 2 ila 8 haftalık ücret tutarındadır ve önelsiz fesihte ödenir.
💰Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?
Aynı işverene bağlı çalışmanın en az bir yıl sürmüş olması ön koşuldur. Bunun üzerine; işveren tarafından haklı sebep olmaksızın çıkarılma, işçinin haklı nedenle feshi (ödenmeyen ücret/SGK primi, mobbing, ağır hakaret gibi), askerlik, kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması, emeklilik veya emeklilik için yaş dışındaki koşulları tamamlama hâllerinde kıdem tazminatı doğar. İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle haklı fesihte ve şartsız istifada kural olarak kıdem ödenmez.
🧭Hesap nasıl yapılır?
- Esas alınan ücret, son giydirilmiş brüt ücrettir: çıplak brüt maaşa; düzenli ödenen yol, yemek, yakacak, ikramiye, prim gibi menfaatlerin bir güne düşen tutarı eklenir.
- Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir; bir yıldan artan aylar ve günler orantılanır.
- Hesaplanan yıllık tutar, devletçe her dönem açıklanan kıdem tazminatı tavanını aşamaz; yüksek maaşlı çalışanlarda hesap tavandan yapılır.
- Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez, yalnızca damga vergisi düşülür.
💰İhbar tazminatı
Belirsiz süreli sözleşme feshedilmeden önce karşı tarafa kıdeme göre bildirim süresi tanınır: 6 aya kadar kıdemde 2 hafta, 6 ay–1,5 yıl arasında 4 hafta, 1,5–3 yıl arasında 6 hafta, 3 yıldan fazla kıdemde 8 hafta. Süre tanınmadan yapılan fesihte, bu sürelere denk gelen giydirilmiş brüt ücret ihbar tazminatı olarak ödenir. Dikkat: ihbar tazminatı iki yönlüdür — usulsüz istifa eden işçiden de işveren ihbar tazminatı isteyebilir. Haklı nedenle derhâl fesihlerde ise hiçbir taraf ihbar tazminatına hak kazanmaz.
⚠️Uygulamada dikkat edilecekler
- Maaşın bir kısmı elden ödeniyorsa gerçek ücret; tanık, banka kayıtları, meslek odası emsal ücret araştırması ile ispatlanabilir — hesap gerçek ücretten yapılır.
- İmzalatılan ibraname her derde deva değildir: fesihten en az bir ay sonra düzenlenmemiş, ödeme banka kanalıyla yapılmamış veya kalem kalem tutar içermeyen ibranameler geçersiz sayılabilir.
- İşçilik alacakları için dava öncesi arabuluculuk zorunludur; anlaşmazlık tutanağı olmadan açılan dava usulden reddedilir.
- Tazminat ve alacak kalemlerinin (kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin, UBGT) her biri ayrı faiz ve zamanaşımı rejimine tabidir; fesihten sonra vakit kaybetmeden hesap yaptırın.
Bodrum ve Muğla genelinde işçi ve işveren uyuşmazlıkları konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum İş Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.