İşe iade davası kimler açabilir; kazanılırsa ne olur?
İşe iade isteyebilmek için işyerinde (işverenin aynı iş kolundaki tüm işyerleri dahil) en az 30 işçi çalışması, sizin en az 6 ay kıdeminizin olması ve belirsiz süreli sözleşmenizin geçerli bir sebep gösterilmeden feshedilmesi gerekir. Fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Dava kazanılırsa işveren ya sizi işe başlatır ya da 4-8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı öder; her iki hâlde de en çok 4 aylık boşta geçen süre ücreti ayrıca ödenir.
📌Kimler iş güvencesi kapsamındadır?
- İşyerinde en az 30 işçi çalışmalıdır; işverenin aynı iş kolundaki birden fazla işyeri varsa sayı toplam üzerinden hesaplanır. "Bizim şubede 12 kişiyiz" tablosu, zincir işletmelerde çoğu zaman 30 barajını aşar.
- İşçinin en az 6 ay kıdemi bulunmalıdır.
- Sözleşme belirsiz süreli olmalı ve fesih işveren tarafından yapılmış olmalıdır; işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri kapsam dışıdır.
📌Geçerli sebep denetimi
Kapsamdaki işçinin sözleşmesi ancak işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletmenin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebeple ve yazılı fesih bildirimiyle sona erdirilebilir; davranış ve verim sebepli fesihlerde işçinin savunmasının alınması zorunludur. Mahkeme; sebebin gerçekten var olup olmadığını, feshin son çare (ultima ratio) olup olmadığını (başka bölümde değerlendirme, eğitim, uyarı imkânları), performans fesihlerinde objektif kriter ve hedeflerin önceden bildirilip bildirilmediğini denetler. "Küçülmeye gittik" savunmasında, fesihten kısa süre sonra aynı pozisyona yeni işçi alınması davayı işçi lehine çevirir.
⏳Süreler: 1 ay + 2 hafta
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır; bu süre hak düşürücüdür. Arabuluculukta anlaşma olmazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır. Bu iki kısa sürenin herhangi birinin kaçırılması, feshin haksızlığı ne kadar açık olursa olsun işe iade hakkını sona erdirir.
🏛️Dava kazanılırsa ne olur?
- Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren işçi 10 iş günü içinde işe başlatılmayı talep eder.
- İşveren 1 ay içinde işe başlatırsa iş ilişkisi kaldığı yerden sürer; başlatmazsa mahkemece belirlenen 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatını öder.
- Her iki ihtimalde de, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer hakları ödenir; bu 4 aylık süre SGK primleri yönünden de tamamlattırılır (kıdem hesabına da eklenir).
Strateji notu: işe iade ile işçilik alacakları (kıdem, ihbar, fazla mesai) farklı taleplerdir ve birlikte planlanmalıdır; arabuluculukta imzalanacak "tüm alacaklarımı aldım" içerikli anlaşma tutanağı, ilerideki tüm talepleri kapatabilir. Tutanak imzalamadan önce kalem kalem hesap yaptırın.
Bodrum ve Muğla genelinde işçi ve işveren uyuşmazlıkları konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum İş Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.