Kiracı anahtarı nasıl teslim etmeli ki kira işlemeye devam etmesin?
Kiracının kira ödeme borcu, evi fiilen boşaltıp anahtarı ev sahibine teslim ettiği anda sona erer. Bu yüzden anahtarın ne zaman, kime ve nasıl verildiğini yazılı olarak ispatlayabilecek durumda olmanız gerekir: imzalı teslim tutanağı, noter ihtarı veya anahtarın mahkemece belirlenen yere tevdi edilmesi. Ağızdan teslim ve "kapı önüne bıraktım" yöntemi, sonradan aylarca kira istenmesinin en sık sebebidir.
🔑Kira borcu tam olarak ne zaman durur?
Kiracının borcu, kiralananı boşaltmakla değil, kiralananı ev sahibinin kullanımına fiilen geri vermekle biter. TBK m. 334 uyarınca kiracı, kiralananı teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür. Uygulamada bu geri verme anı, anahtarın teslim edildiği tarih olarak kabul edilir.
Eşyalarınızı çıkarmış olmanız tek başına yetmez. Anahtar sizde durduğu sürece, taşınmaz hukuken hâlâ sizin kullanımınızdadır ve ev sahibi "evi kiraya veremedim, kira işlemeye devam etti" diyerek talepte bulunabilir. İspat yükü de genellikle anahtarı teslim ettiğini iddia eden kiracının üzerindedir.
📝Anahtar teslim tutanağı nasıl düzenlenmeli?
En basit ve en güçlü yöntem, iki nüsha hazırlanmış, ıslak imzalı bir teslim tutanağıdır. Tutanakta şunlar bulunmalıdır:
- Taşınmazın açık adresi ve bağımsız bölüm numarası
- Teslim tarihi ve saati
- Teslim edilen anahtar sayısı (kapı, apartman giriş, posta kutusu, otopark kumandası)
- Elektrik, su, doğalgaz sayaç endeksleri
- Evin genel durumuna ilişkin kısa tespit ("boyalı, hasarsız, temiz teslim edildi" gibi)
- Depozitonun iade edilip edilmediği veya ne zaman iade edileceği
- Tarafların ad-soyad, T.C. kimlik numarası ve imzaları
Ev sahibi yerine emlakçı, kapıcı veya akraba anahtarı alıyorsa, o kişinin yetkili olduğunu yazılı olarak belirtmesini isteyin. Aksi hâlde ev sahibi "benim adıma teslim alma yetkisi yoktu" diyebilir.
📮Ev sahibi anahtarı almazsa ne yapılmalı?
Bazı ev sahipleri, kira işlemeye devam etsin diye anahtarı bilerek teslim almaz veya telefonlara çıkmaz. Bu durumda izlenecek yol nettir:
- Notere giderek ihtarname çekin: evi boşalttığınızı, anahtarı teslim etmek istediğinizi bildirin. Aynı ihtarnamede noteri tevdi mahalli tayin ettiğinizi ve anahtarları noterden alabileceğini belirtin.
- Aynı tevdi mahalli işlemini sulh hukuk mahkemesi aracılığıyla da isteyebilirsiniz. Uygulamada bazı noterlikler tevdi mahalli uygulamasına yanaşmamaktadır.
- Tüm belgeleri (ihtarname, tebliğ şerhi, mahkeme kararı, teslim belgesi) saklayın.
Bu adımlar tamamlandığında alacaklı temerrüde düşmüş sayılır ve kiracının kira ödeme sorumluluğu, teslim iradesini ortaya koyduğu tarihte sona erer. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında da anahtarın teslim edilmek istendiğinin ispatı, fiilî teslimle aynı sonucu doğurur.
Anahtarı kapının altından atmak, kapı koluna asmak, kapıcıya makbuzsuz bırakmak veya posta kutusuna atmak hiçbir ispat değeri taşımaz. Bu yöntemler, sonradan açılan kira alacağı takiplerinde kiracının en çok kaybettiği noktadır.
📅Sözleşme süresi bitmeden çıkarsanız ne olur?
Anahtarı usulüne uygun teslim etmiş olmanız, süresinden önce çıkmanın sonuçlarını tamamen ortadan kaldırmaz. TBK m. 325 uyarınca, sözleşme süresi dolmadan çıkan kiracı, kiralananın benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul bir süre boyunca kira bedelinden sorumlu olmayı sürdürür. Ancak bu sorumluluk sınırsız değildir; ev sahibinin de evi yeniden kiraya vermek için makul çaba göstermesi beklenir.
Belirli süreli sözleşmelerde, sürenin bitiminde çıkmak istiyorsanız TBK m. 347 uyarınca sürenin bitiminden en az on beş gün önce yazılı bildirimde bulunmanız gerekir. Bildirim yapılmazsa sözleşme kendiliğinden bir yıl uzar ve anahtarı teslim etseniz bile bu yeni dönemin sonuçlarıyla karşılaşabilirsiniz.
🔌Abonelikler ve son ödemeler nasıl kapatılmalı?
Anahtar teslimiyle birlikte kapatılması gereken kalemler, sonradan çıkacak tartışmaların büyük kısmını önler:
- Elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerini kendi adınızdan sonlandırın; kapanış faturalarını saklayın
- Sayaç endekslerini teslim tutanağına yazdırın ve fotoğraflayın
- Aidat borcunuz varsa yöneticiden "borcu yoktur" yazısı alın
- Son ay kirasını banka üzerinden, açıklamalı biçimde ödeyin
📸Hangi kayıtları saklamalısınız?
Teslimden sonra evin durumu tartışma konusu olabilir. Bu nedenle çıkış günü her odayı, banyoyu, mutfağı ve beyaz eşyaları tarihli olarak fotoğraflayın veya video çekin. Teslim sırasında tarafsız bir tanığın bulunması, mahkemede ciddi bir avantaj sağlar. Ev sahibiyle yazışmalarınızı WhatsApp veya e-posta üzerinden yürütmeniz, sözlü mutabakatlardan çok daha güvenlidir.
Evin hasarlı olduğu iddiasıyla depozitonun iade edilmemesi ayrı bir tartışma konusudur; bu konudaki ayrıntılar için kira ve tahliye yazılarımıza bakabilirsiniz.
⚖️Teslimden sonra yine kira istenirse ne yapılır?
Anahtarı teslim ettiğiniz hâlde icra takibi başlatılırsa, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde borca itiraz etmeniz gerekir. İtiraz dilekçesinde teslim tarihini açıkça belirtin ve tutanak, noter ihtarı veya mahkeme kararını dayanak gösterin. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haklı olsanız bile işiniz çok zorlaşır.
Dava aşamasında elinizde yazılı belge yoksa, teslimi tanıkla ispatlamak mümkündür ancak sonuç çok daha belirsizdir. Bu nedenle anahtarı teslim ederken harcanacak yarım saat, sonradan aylarca sürecek bir uyuşmazlığın önüne geçer.
Boşalt, tutanakla teslim et, tutanağı sakla. Ev sahibi almazsa noterden ihtar çek ve tevdi mahalli belirlet. Sözlü teslim ve iyi niyet, kira borcunu bitirmeye yetmez.
📚Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr güncel metin – m. 107, 325, 334, 347)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu tam metin (mevzuat.gov.tr PDF)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (RG 04.02.2011/27836)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (mevzuat.gov.tr tam metin – ödeme emri ve itiraz, m. 60-62)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – konsolide metin (Lexpera)
- 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu – konsolide metin (Lexpera)
Bodrum ve Muğla genelinde kira ve tahliye konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Kira ve Tahliye Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.