Reddi miras (mirasın reddi) nasıl yapılır, süresi nedir?
Mirası reddetmek isteyen mirasçı, ölümü (ve mirasçı olduğunu) öğrendiği tarihten itibaren 3 ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak kayıtsız şartsız ret beyanında bulunur. Reddeden mirasçının payı kendi altsoyuna (çocuklarına) geçer; bu yüzden borçlu terekede çoğu zaman tüm aile bireylerinin sırayla ret yapması gerekir. Tereke açıkça borca batıksa süre geçse bile 'hükmen ret' her zaman ileri sürülebilir.
⏳Gerçek ret: 3 aylık süre
Mirasçılar, miras bırakanın ölümüyle terekeyi borçlarıyla birlikte kendiliğinden kazanır; reddetmeyen mirasçı, murisin borçlarından kendi kişisel malvarlığıyla da sorumlu olur. Bu sonuçtan kurtulmanın yolu, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde murisin son yerleşim yeri (veya mirasçının bulunduğu yer) sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulunmaktır. Ret kayıtsız ve şartsız olmalıdır ("borçlar bana ait olmasın ama ev kalsın" denemez). Mahkeme beyanı tescil eder; işlem çekişmesiz olduğundan kısa sürede tamamlanır.
📌Ret payı kime geçer?
En çok atlanan nokta budur: yasal mirasçı reddederse, miras bırakandan önce ölmüş gibi sonuç doğar ve payı kendi altsoyuna geçer. Yani borçlu babasının mirasını reddeden kişi, işlemi çocukları için de düşünmek zorundadır; küçük çocuklar adına ret, yasal temsilcinin başvurusu ve gerektiğinde mahkemenin değerlendirmesiyle yapılır. En yakın yasal mirasçıların tamamı ret yaparsa miras devlete kalmaz; sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir ve tasfiyeden artan değerler reddetmemiş gibi hak sahiplerine verilir.
⏳Hükmen ret: süre kaçtıysa umut var mı?
Ölüm tarihinde murisin ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise (icra dosyaları, aciz vesikaları, haciz tutanakları, bilinen büyük borçlar), miras reddedilmiş sayılır. Buna hükmen ret denir; üç aylık süreye tabi değildir ve alacaklının açtığı davada savunma olarak her zaman ileri sürülebileceği gibi, tespit davasıyla da hüküm altına aldırılabilir. Ancak hükmen ret otomatik bir kalkan değildir: terekenin borca batık olduğunu ispat yükü mirasçıdadır.
📋Ret hakkını düşüren davranışlar
- Tereke mallarını sahiplenme, gizleme veya kendine mal etme (murisin bankadaki parasını çekmek, aracını satmak gibi) ret hakkını düşürür ve mirası kabul anlamına gelir.
- Olağan cenaze giderlerini karşılamak, murisin evini korumak gibi koruyucu işlemler ise ret hakkına zarar vermez.
- Ret süresi içinde temkinli davranın: SGK'dan ölüm/dul-yetim aylığı almak mirasın kabulü sayılmaz (bu haklar terekeye değil hak sahibine aittir), ancak murisin alacaklarını tahsil etmek risklidir.
Borçlu tereke şüphesi varsa ölümden hemen sonra e-devlet ve icra daireleri üzerinden borç taraması yaptırıp üç aylık takvimi buna göre yönetin; üç ay, yas sürecinde şaşırtıcı bir hızla geçer.
Bodrum ve Muğla genelinde miras ve veraset konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Miras Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.