Maaşıma haciz geldi, ne kadarını kesebilirler?
Kural olarak maaşınızın en fazla dörtte biri haczedilebilir; ancak nafaka borçlarında bu sınır uygulanmaz. Birden fazla haciz varsa kesintiler sıraya konur; aynı anda iki dosya için kesinti yapılmaz. Emekli maaşı ise (SGK'dan alınan) kural olarak yalnızca rızanızla veya nafaka ile SGK'nın kendi alacakları için haczedilebilir.
📌Kesinti oranının sınırı
İcra ve İflas Kanunu, çalışanın ve ailesinin geçimini koruyabilmesi için maaş ve ücret haczine sınır getirmiştir: borçlunun ve ailesinin geçinmesi için gerekli kısım ayrıldıktan sonra kalan bölüm haczedilebilir; ancak bu miktar her hâlde maaşın dörtte birinden az olamaz şeklinde uygulanır — yani pratikte kesinti, net maaşın 1/4'ü olarak yapılır. İkramiye, prim ve fazla mesai gibi ödemeler de ücret kapsamında değerlendirilir.
📌Nafaka alacağı istisnadır
Hacze konu alacak işleyen (güncel) nafaka ise 1/4 sınırı uygulanmaz; aylık nafaka tutarının tamamı öncelikle kesilir. Birikmiş nafaka alacağı ise sıradaki diğer alacaklar gibi 1/4 sınırına tabidir, fakat sırada önceliklidir. Bu ayrım, hem nafaka alacaklısı hem de borçlu tarafından en çok karıştırılan noktadır.
📌Birden fazla haciz varsa: sıra sistemi
Maaşınıza birden fazla icra dosyasından haciz konulmuşsa, işvereniniz kesintiyi ilk sıradaki dosya için yapar; o dosya bitince ikinci sıradaki dosyanın kesintisi başlar. Aynı anda iki dosya için ikişer çeyrek kesinti yapılamaz. Hangi dosyanın önce geldiğini haciz müzekkerelerinin işverene tebliğ tarihi belirler.
📌Emekli maaşı haczedilebilir mi?
SGK tarafından bağlanan emekli aylıkları özel korumaya sahiptir: kural olarak borçlunun muvafakati olmadan haczedilemez. İstisnaları nafaka alacakları ve SGK'nın kendi prim/alacaklarıdır. Muvafakat da ancak haciz aşamasında (takip kesinleştikten sonra) verilirse geçerlidir; kredi sözleşmesi imzalanırken alınan peşin muvafakatler geçersizdir. Emekli maaşınızdan buna aykırı kesinti yapılıyorsa icra mahkemesine şikâyet yoluyla kesintinin kaldırılmasını isteyebilirsiniz.
💡Sık sorulan pratik noktalar
- İşveren kesinti yapmazsa: Haciz yazısına rağmen kesinti yapmayan işveren, kesmediği tutarlardan alacaklıya karşı bizzat sorumlu tutulabilir. Çalışan açısından ise maaş haczi tek başına işten çıkarma için haklı sebep değildir.
- Asgari ücret alıyorsanız: Yerleşik uygulamada asgari ücretin de dörtte biri haczedilebilmektedir; "asgari ücret haczedilemez" bilgisi yaygın ama yanlıştır (nafaka dışı alacaklarda dahi kesinti yapılır).
- Banka hesabına yatan maaş: Maaş, hesaba yattıktan sonra "mevduat" olarak tamamına banka haczi uygulanması sık görülen bir sorundur; hesaptaki paranın maaş olduğunu belgeleyip şikâyet yoluyla 1/4 sınırının uygulanmasını talep etmek gerekir.
Bodrum ve Muğla genelinde icra ve haciz konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum İcra Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.