Web siteleri için çerez (cookie) politikası zorunlu mu; cezası var mı?
Yalnızca sitenin çalışması için kesin gerekli çerezler rıza olmaksızın kullanılabilir. Analitik, reklam ve profilleme amaçlı çerezler için ise ziyaretçinin açık rızasının önceden alınması ve ayrıca aydınlatma yapılması gerekir. Yükümlülüğe aykırılık, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında idari para cezasına konu olabilir. Uygulamada en sık yapılan hata, banner’da yalnızca “Kabul et” düğmesi bulundurmaktır.
📌Hangi çerez için rıza gerekir
Ayrım, çerezin amacına göre yapılır. Zorunlu (kesin gerekli) çerezler — oturum yönetimi, sepet, güvenlik, dil tercihi — hizmetin sunulabilmesi için gerekli olduğundan rıza aranmaz; bunlar için aydınlatma yapılması yeterlidir. Buna karşılık performans/analitik, işlevsellik ve reklam-pazarlama çerezleri için ziyaretçinin açık rızası gerekir. Rızanın geçerli olabilmesi için özgür iradeyle, belirli bir konuya ilişkin ve bilgilendirmeye dayalı olması şarttır.
📌Banner nasıl kurulmalı
Kişisel Verileri Koruma Kurumunun yayımladığı rehber doğrultusunda uygulamada beklenen yapı şudur: banner açıldığında zorunlu olmayan çerezler henüz yüklenmemiş olmalıdır; “Kabul et” ile aynı görünürlükte bir “Reddet” seçeneği bulunmalı; çerez kategorileri ayrı ayrı açılıp kapatılabilmeli; ve verilen rıza sonradan aynı kolaylıkla geri alınabilmelidir. Yalnızca “Siteyi kullanmaya devam ederek çerezleri kabul etmiş sayılırsınız” biçimindeki bildirimler geçerli rıza sayılmamaktadır.
📌Aydınlatma metni ve çerez politikası
Sitede erişilebilir bir çerez politikası bulunmalı ve bu metinde; kullanılan çerezlerin listesi, her birinin amacı, saklama süresi, üçüncü taraf çerezleri (analitik ve reklam sağlayıcıları) ile verilerin yurt dışına aktarılıp aktarılmadığı açıkça belirtilmelidir. Bu metin, KVKK kapsamındaki genel aydınlatma yükümlülüğünün bir parçasıdır ve gizlilik politikasından ayrı ya da onun içinde ayrı bir başlık olarak sunulabilir.
📌Yaptırım
Aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve veri güvenliğine ilişkin yükümlülüklere aykırılık, Kanun’da öngörülen idari para cezalarına tabidir. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden güncel miktarlar Kurumun ilanından takip edilmelidir. Kurul, yalnızca şikâyet üzerine değil re’sen de inceleme başlatabilmektedir. Ayrıca çerezler aracılığıyla toplanan verilerle ilgili olarak ilgili kişiler tazminat talebinde de bulunabilir.
💡Küçük işletmeler için pratik yol haritası
- Çerez envanteri çıkarın: Sitede fiilen hangi çerezlerin çalıştığı tarayıcı geliştirici araçlarından veya çerez tarama servislerinden tespit edilmelidir. Çoğu sitede sahibinin haberi olmadan yerleşen üçüncü taraf çerezleri bulunmaktadır.
- Analitik araçlar: Ziyaretçi istatistiği tutan araçlar kural olarak rızaya tabidir. Rıza öncesinde bu kodların çalışmaması için banner ile entegre edilmesi gerekir.
- Sosyal medya eklentileri: Gömülü video, harita ve paylaşım butonları sayfa açılır açılmaz veri aktarabilir. Tıklanınca yüklenen yapıya geçirilmesi hem hukuken hem hız bakımından daha güvenlidir.
- Kayıt tutun: Rızanın ne zaman, hangi metinle ve hangi seçeneklerle alındığının kayıt altına alınması, denetim hâlinde ispat yükü bakımından belirleyicidir.
Bodrum ve Muğla genelinde bu alanda avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Avukat — KVKK ve İdari Uyum
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.