İzinsiz fotoğraf çekmenin veya ses kaydı almanın cezası nedir?
Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya seslerin izinsiz kaydedilmesi ve daha da ağır biçimde yayılması, Türk Ceza Kanunu’nda suç olarak düzenlenmiştir. Aleni ortamda çekilen sıradan bir fotoğraf ile kişinin özel yaşam alanına ilişkin kayıt farklı değerlendirilir. Kendi katıldığı bir konuşmayı kaydetmek ise ayrı bir konudur: Yargıtay uygulamasında, kaybolma ihtimali bulunan bir delilin ânında elde edilmesi amacıyla ve süreklilik göstermeksizin yapılan kayıtlar hukuka uygun sayılabilmektedir.
📌Hangi suçlar düzenlenmiştir
Konu birkaç ayrı hükümle korunur. Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu, kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal etmeyi; görüntü veya seslerin kayda alınması hâlini ise daha ağır cezayı gerektiren bir hâl olarak düzenler. Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçu, aleni olmayan konuşmaların taraflardan birinin rızası olmaksızın kaydedilmesini cezalandırır. Ayrıca haberleşmenin gizliliğini ihlal ve verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme hükümleri de olayın niteliğine göre uygulanabilir. Kaydın yayılması, kaydetmeye göre çok daha ağır yaptırıma tabidir.
📌Aleni ortam ile özel alan ayrımı
Herkesin girip çıkabildiği bir yerde çekilen genel bir manzara veya kalabalık fotoğrafı kural olarak suç oluşturmaz. Ölçüt, kişinin makul gizlilik beklentisidir. Kişinin konutu, iş yerinin kapalı bölümleri, hastane odası, soyunma kabini gibi alanlar ile aleni bir yerde bulunsa dahi kişiyi hedef alan, özel yaşamına ilişkin ayrıntıları ortaya koyan kayıtlar korunan alandadır. Bir kişinin sokakta yürürken görüntülenmesiyle, konutunun içi zumlanarak kaydedilmesi aynı şey değildir.
📌Kendi konuşmasını kaydetmek
Uygulamada en çok sorulan soru budur. Kişinin taraf olduğu bir konuşmayı kaydetmesi, kural olarak yukarıdaki dinleme suçunu oluşturmaz; ancak kaydın özel hayata ilişkin içerik taşıması ve yayılması hâlinde sorumluluk doğar. Delil olarak kullanılabilirliği bakımından Yargıtay, bir daha elde edilme imkânı bulunmayan delilin kaybolmaması amacıyla, önceden planlanmadan ve süreklilik göstermeksizin yapılan kayıtları hukuka uygun kabul etmektedir. Buna karşılık karşı tarafı sıkıştırmak için sistemli biçimde ve önceden hazırlık yapılarak alınan kayıtlar hukuka aykırı sayılmakta ve hükme esas alınmamaktadır.
📌İşyeri ve konut kameraları
Güvenlik kamerası kurmak kural olarak serbesttir; sınır, üçüncü kişilerin özel alanının görüntülenmemesidir. Komşunun bahçesini, penceresini veya ortak alandaki kişilerin özel yaşamını kayda alan konumlandırmalar hem suç hem de kişisel verilerin korunması mevzuatı bakımından ihlal oluşturabilir. İşyerlerinde çalışanların izlenmesi ayrıca KVKK yükümlülüklerine tabidir: aydınlatma yapılması, amaçla sınırlılık ve dinlenme alanlarının kapsam dışı bırakılması gerekir. Ses kaydı alan kameralar bu bakımdan çok daha yüksek risk taşır.
💡Sık karşılaşılan durumlar
- Boşanma davasında kayıt: Eşin telefonuna gizlice yazılım yüklemek veya konuşmalarını sürekli kaydetmek suç oluşturur ve elde edilen kayıt delil olarak kabul edilmez; ayrıca aleyhe ceza soruşturmasına yol açar.
- Yayma çok daha ağırdır: Kaydı sosyal medyada veya bir grupta paylaşmak, kaydetmeye göre belirgin biçimde ağır yaptırıma tabidir ve ayrıca manevi tazminat sorumluluğu doğurur.
- Şikâyet süresi: Bu suçların bir kısmı şikâyete tabidir ve fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyet edilmelidir.
- Kamu görevlisi ve gazetecilik: Kamusal faaliyetin görüntülenmesi ile kişinin özel yaşamının görüntülenmesi ayrı değerlendirilir; haber verme hakkı kapsamında kalan çekimler hukuka uygun kabul edilebilir.
Bodrum ve Muğla genelinde bu alanda avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Ceza Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.