Adli sicil (sabıka) kaydı nasıl silinir?
Mahkûmiyet kaydı, cezanın infazının tamamlanmasıyla adli sicilden silinir ancak yok olmaz; arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydı ise suç tipine göre belirli sürelerin (kural olarak 5 yıl; belirli suçlarda yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa 15, alınmamışsa 30 yıl) dolmasıyla silinir. Silme, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvuruyla veya resen yapılır; e-devlet sabıka belgesinde arşiv kaydı kural olarak görünmez.
📌Adli sicil ile arşiv kaydı farkı
Sistem iki katmanlıdır. Adli sicil kaydı, kesinleşmiş mahkûmiyetin güncel kaydıdır ve ceza infaz edilip yerine getirilince (hapis tamamlanınca, para cezası ödenince, denetim süreleri sorunsuz geçince) silinerek arşiv kaydına dönüştürülür. Yani "sabıkam silinsin" talebinin ilk koşulu, cezanın tüm sonuçlarıyla infaz edilmiş olmasıdır; infazı bitmemiş cezanın kaydı silinmez.
⏳Arşiv kaydı ne zaman silinir?
- Kural olarak arşive alınma tarihinden itibaren 5 yıl sonra silinir.
- Anayasa ve özel kanunlar gereği bir hak yoksunluğuna (memuriyet, seçilme, silah ruhsatı gibi) neden olan mahkûmiyetlerde: yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa 15 yıl, alınmamışsa 30 yıl sonra silinir.
- Kişinin ölümü ve fiilin suç olmaktan çıkması hâlinde kayıtlar bütünüyle silinir.
Önemli pratik bilgi: e-devletten alınan standart adli sicil belgesinde arşiv kaydı kural olarak görünmez; arşiv kaydı ancak kanunun açıkça yetkili kıldığı kurumlarca (belirli memuriyetler, güvenlik soruşturmaları gibi) sorgulanabilir. Bu yüzden "sabıkam çıkıyor mu" sorusunun cevabı, belgeyi kimin ve hangi amaçla istediğine göre değişir.
📋Yasaklanmış hakların geri verilmesi (memnu hakların iadesi)
Mahkûmiyetin yol açtığı sürekli hak yoksunluklarını kaldıran bu karar; cezanın infazından itibaren 3 yıllık sürenin geçmesi ve bu sürede yeni suç işlenmemiş, iyi hâlli yaşam sürülmüş olması koşuluyla, hükmü veren mahkemeden veya bulunulan yerdeki aynı derecedeki mahkemeden talep edilir. Hem 15 yıllık kısa silme süresinin kapısını açar hem de memuriyet, ihaleye katılma, ruhsat gibi alanlardaki engelleri kaldırmada kritik rol oynar.
🧭Silme başvurusu nasıl yapılır?
Koşulları oluşan kayıtların önemli bölümü sistemce resen silinse de uygulamada gecikme ve atlama sıktır. Bu durumda Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne (adliyelerdeki adli sicil birimleri veya e-devlet üzerinden) silme talepli başvuru yapılır; ekine kesinleşme şerhli karar ve infazın tamamlandığını gösteren belgeler (infaz kaydı, ödeme dekontu) konur. Talebin reddi hâlinde yargı yolu açıktır. Not: HAGB ve kamu davasının ertelenmesi kayıtları zaten adli sicile işlemez; bunlar ayrı bir sistemde tutulur ve kendi rejimine tabidir.
Bodrum ve Muğla genelinde ceza soruşturma ve kovuşturma konularında avukatlık hizmeti veriyoruz: Bodrum Ceza Avukatı
bu yazıyı hazırlayan
Av. Mert Çelik
Muğla Barosu · Sicil 2039 · Bodrum · 2018’den beri
Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki mütalaa veya avukatlık hizmeti niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; güncel durumunuz için mutlaka bir avukata danışınız.